Ruch Polityczny Wyzwolenie

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja z dnia 00:01, 18 wrz 2013 autorstwa Paweł Wzgórzyński (dyskusja | edycje) (Zabezpieczono "Ruch Polityczny Wyzwolenie" ([edytowanie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze) [przenoszenie=Dozwolone tylko dla administratorów] (na zawsze)))
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)

Wersja robocza.

Ruch Polityczny Wyzwolenie, organizacja wpisująca się w nurt niepodległościowy, licząca ok. 30 osób z Warszawy i okolic (m.in. pracownicy Agencji Omnipress, spółdzielni zatrudniającej opozycyjnych dziennikarzy), założona w końcu 1983 przez Adama Struga, Marcina Galca, Janusza Czarniawskiego i Lecha Jęczmyka. Członkowie Ruchu deklarowali, że wywodzą się z tradycji „S” i kierują się jej ideałami; jego organem był wydawany I 1984 - VI 1989 niezależny miesięcznik polityczny „Wyzwolenie”.

W opublikowanej w nr. 1 Deklaracji członkowie Wyzwolenia przedstawili swoje zasady ideowe oraz szczegółowy program i cele polityczne: walkę o niepodległość Polski należy łączyć z walką z niereformowalnym, totalitarnym, narzuconym z zewnątrz ustrojem PRL; obowiązkiem Polaków jest udział w działalności konspiracyjnej i wzmacnianie podziemnych struktur, by w ten sposób doprowadzić do erozji systemu; wolna Rzeczpospolita Polska powinna być liberalną demokracją parlamentarną. Wskazali też metody realizacji swoich celów: działalność wydawnicza, edukacja polityczna społeczeństwa, popieranie różnych form oporu wobec systemu, przenikanie do jego struktur dla zdobycia informacji, obrona Polaków przed prześladowaniami, kompromitowanie kolaborantów i współpracowników reżimu oraz wywieranie presji moralnej na przedstawicieli władzy. Cele polityczne zostaną osiągnięte, gdy spełnią się 2 warunki: uda się osiągnąć odpowiedni poziom uświadomienia i organizacji społeczeństwa, reżim komunistyczny w ZSRR zostanie osłabiony.

Działania Ruchu sprowadzały się do wypowiedzi w najistotniejszych kwestiach społecznych i politycznych (m.in. poparcie bojkotu wyborów do rad narodowych i Sejmu; ujawnienie, czym kierowały się władze podejmując decyzję o amnestii; ocena zniesienia przez USA sankcji wobec PRL) oraz ustalania z przedstawicielami opozycji ukraińskiej, litewskiej i białoruskiej wspólnego stanowiska ws. przyszłych granic. Często publikowano listy otwarte do przywódców Zachodu dot. przerwania izolacji politycznej PRL i przebiegu ich wizyt w Polsce. Ruch Polityczny Wyzwolenie ustanowił ponadto coroczną nagrodę za publicystykę polityczną (w 1985 otrzymał ją Piotr Wierzbicki za Myśli staroświeckiego Polaka).

Aby zwiększyć siłę swojego oddziaływania, Ruch wydawał, z in. partiami niepodległościowymi, wspólne oświadczenia. Wszedł także (obok m.in. Grupy Politycznej Samostanowienie, Organizacji Wolność–Sprawiedliwość–Niepodległość, Organizacji Liberalnych Demokratów Niepodległość) w skład utworzonego 3 V 1987 Porozumienia Partii i Organizacji Niepodległościowych oraz powołanego 3 V 1989 Porozumienia Demokratów Polskich, działającego na rzecz wprowadzenia systemu parlamentarnego w Polsce. Reprezentowany w ramach tej struktury przez M. Galca, sprzeciwiał się obradom Okrągłego Stołu.

Ruch został rozwiązany w 1989, po wyborach do Sejmu kontraktowego.

Grażyna Jaworska