„Ława” (Suwałki)

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Ława”, podtytuł: „Niezależne pismo młodzieży suwalskiej”, pismo młodzieży suwalskich szkół średnich wydawane XII 1980 – IX 1981 w Suwałkach.

Ukazało się 6 nr. (nr 7 z XII 1981 nie został wydrukowany) o obj. 8-24 s. w formacie A4 (nr. 1-2) i A5, drukowanych z matryc białkowych (nr 1-2) na offsecie w nakładzie 500-3,5 tys. egz.; wychodziło nieregularnie.

W składzie redakcji: Maciej Butkiewicz (pomysłodawca pisma), Andrzej Tylenda, Wojciech Wasilewski, Wojciech Domaradzki (nr. 4-5); współpracownicy m.in. Alicja Jędzul, Jan Żukowski i osoby z kręgu suwalskiej „S”; od nr. 6 (z datą IX 1981, wydanego dopiero w XI 1981), nowy skład redakcji (poprzedni redaktorzy ukończyli szkoły), w stopce redakcyjnej podano jedynie imiona: Marek (Marek Nej), Tomek (Tomasz Kubaszewski – redaktor naczelny), Jarek (Jarosław Wróblewski), Radek (Radosław Krupiński), Krzysiek (Krzysztof Wasilewski), Czarek (Cezary Kopko), Zdzisiek (Zdzisław Grzędziński), Wojtek (W. Wasilewski), Andrzej (A. Tylenda, nie uczestniczył w pracach redakcji, umieszczony w stopce prawdopodobnie kurtuazyjnie jako autor tekstów i wierszy do publikacji w tym i następnym nr.), Mirek (Mirosław Białosowski), Karol [nazwiska nie ustalono].

Zamieszczano przedruki wydawnictw niezależnych, m.in. KSS KOR, artykuły m.in. krytykujące laicki charakter wychowania i stosunki państwo-młodzież, publikowano teksty historyczne, wiersze, rysunki satyryczne. Do nr. 2-5 dołączono satyryczny dodatek dla najmłodszych „Ławeczka”.

Pismo kolportowane w całym kraju, interesowały się nim media (m.in. powstały reportaże: radiowy i telewizyjny).

Do nr. 2 nieznane osoby rozrzuciły w Suwałkach dodatek zatytułowany „Ława do Ławy”, wydrukowany w stylistyce oryginalnego pisma, polemizujący z treściami „Ławy”; z tego powodu od nr. 3 pismo drukowano w zmienionym formacie. 15 II 1981 cały wydrukowany w Gdańsku nakład (3,2 tys. egz.) skonfiskowano w Giżycku podczas transportu, nr wydrukowano ponownie w Wydawnictwie 3 Maja (kolejne nr. w drukarni MKZ w Suwałkach). W II 1981 prokurator woj. w Suwałkach rozpoczął śledztwo, w III 1981 przedstawił redaktorom zarzuty drukowania i kolportowania nielegalnego pisma; 5 III 1981 101 nauczycieli podpisało Oświadczenie nauczycieli suwalskich szkół w obronie redaktorów (opublikowane w nr. 4), wysłane do Sejmu PRL, Prokuratury Generalnej, Ministerstwa Oświaty i Wychowania, KKP, MKZ w Suwałkach, władz suwalskich i mediów; protest złożył też MKZ w Suwałkach; w VI 1981 postępowanie karne ostatecznie umorzono.

Po 13 XII 1981 M. Butkiewicz, A. Tylenda i W. Wasilewski zostali internowani; z niektórymi redaktorami przeprowadzono rozmowy ostrzegawcze.

VIII 1980 – VIII 1982 redakcja była rozpracowywana w ramach SOR krypt. Kurier.

Marcin Zwolski