„Arka” (Kraków)

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Arka”, podtytuł: „Wolne pismo. Eseistyka, krytyka, literatura, inne formy”, jedno z najważniejszych podziemnych pism społeczno-kulturalnych, wydawane VI 1983 – 1989 w Krakowie.

Ukazało się 28 nr. o obj. 27-197 s. w formacie A5, drukowanych na tzw. dojściach w różnych krakowskich drukarniach, w nakładzie 2-2,5 tys. egz.; w założeniu dwumiesięcznik, wychodziło nieregularnie.

W składzie redakcji w różnych okresach: Tadeusz Nyczek i Jan Polkowski (redaktor nacz.) – twórcy pisma, Maria de Hernandez-Paluch (1983-1984), Lesław Maleszka (1983-1984), Bronisław Maj (1983), Bogusław Sonik (1983), Ryszard Terlecki (od 1983), Ryszard Legutko (od 1984), Łukasz Plesnar (od 1984), Piotr Pieńkowski (od 1984), Andrzej Nowak (od 1988). Obok zespołu redakcyjnego działała Rada Patronacka pisma: Alain Besançon, François Bondy, Malvin Lasky, Norman Podhoretz, Saul Bellow i Leszek Kołakowski (jej skład podawano od nr. 20) oraz przedstawiciel w Paryżu Wojciech Sikora.

Zgodnie z podtytułem, pismo głównie poświęcone eseistyce, krytyce i literaturze, poruszano też tematy związane z najnowszą historią Polski, problematykę emigracyjną, sprawy bieżące; nr 13 w całości stanowił wybór tekstów z pisma „Russkaja Mysl”.

W 1984 „Arka” otrzymała Nagrodę Kulturalną „S” przyznaną przez Komitet Kultury Niezależnej. Od 1984 redakcja przyznawała corocznie Nagrodę „Arki”; laureaci: Józef Mackiewicz i Jarosław Marek Rymkiewicz (1984), Gustaw Herling Grudziński i Adam Michnik (1985), Stefan Kisielewski i Adam Zagajewski (1986), Jerzy Malewski i Tadeusz Żenczykowski (1987) oraz Stanisław Barańczak i – po raz pierwszy za debiut – Zbigniew Machaj (1988).

1986-1987 w Paryżu wyszły 3 nr. zawierające wybór najciekawszych artykułów z nr. 1-16 (z nr. 1-9: Towarzystwo Przyjaciół Arki Krakowskiej, 1986 [1985], z nr. 10-12 i 14-16: Aktis S.A.R.L.).

Cena egz. od 200 zł w 1983 do 1000 zł w 1989. Od nr. 29 (1990) pismo wychodziło oficjalnie, redaktorem naczelnym został R. Legutko.

Ewa Zając