„Czas Kultury”

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Czas Kultury”, czasopismo wydawane 1985-1990 przez Solidarność Walczącą Oddział w Poznaniu. Do nr. 7 podtytuł: „Kultura – Literatura – Filozofia”. Założyciele i redaktorzy: Rafał Grupiński (ps. Jerzy Okoniewski, J.O.), Anna Grupińska.

Ukazało się 15 nr. o obj. 70-138 s. w formacie A5, drukowanych na offsecie w nakładzie 800-1800 egz.; wychodziło nieregularnie.

W różnym okresie, w składzie redakcji również: Krzysztof Czyżewski, Dariusz Gościniak (ps. Soter), Andrzej Piątek (opracowanie graficzne), Roman Starzyński, Piotr Gumper, Włodzimierz Fenrych (przedstawiciel na Zachodzie), Bolesław Kuźniak, Radosław Okulicz-Kozaryn, Henryk Krzyżanowski (tłumacz tekstów zagranicznych), Tadeusz Żukowski (ps. Jerzy Jastrząb, Konstanty Żemojtel).

Redakcja wyznaczyła sobie kilka celów wydawania pisma, m.in. przypominanie dawnej świetności kultury polskiej, jej wielobarwności, wieloetniczności, wieloreligijności, nawiązywanie do tradycji I Rzeczypospolitej, formowanie środowiska intelektualnego i artystycznego w Poznaniu. Zamieszczano materiały ze źródeł własnych i przedruki, głównie tłumaczenia tekstów z zagranicy (np. z „Commentary”, „Commentaire”, „The London Review of Books”, utwory m.in.: Maxa Beloffa, Milana Kundery, Stephena Crane’a, Izaaka B. Singera, Josifa Brodskiego, Herty Müller); publikowano samizdaty z ZSRS, przedstawiano trendy i zjawiska w literaturze światowej, sięgano do autorów starożytnych. Zamieszczano artykuły literackie i kulturalne, ale także historyczne, socjologiczne, filozoficzne, polityczne, m.in. teksty Ewy Najwer, W. Fenrycha, Lecha Dymarskiego, Natana Grossa, Grzegorza Schetyny, Jacka Kubiaka. Poruszano zagadnienia dot. Europy Środkowej, sytuacji na Litwie, problemu stosunków polsko-ukraińskich, polsko-niemieckich, literatury żydowskiej. Pisano o problemach Kościoła w Poznaniu, opublikowano rozmowy W. Fenrycha przeprowadzone w Japonii z dominikaninem o. Oshidą, utwór B. Kuźniaka Złote świnie złudzeń. W większości nr. zamieszczano wywiady, m.in. z Julianem Stryjkowskim, Stanisławem Barańczakiem, Ryszardem Krynickim, Philippem Ludwigiem, Jarosławem Markiewiczem, Władimirem Riabokoniem, Renatą Jabłońską. Publikowano twórczość poetów ze środowiska poznańskiego, m.in. Romana Chojnackiego, L. Dymarskiego, R. Grupińskiego, Mariana Dźwinela, T. Żukowskiego. W 1989 nie podzielano optymizmu wobec dokonujących się zmian politycznych – krytyczne opinie zawarto np. w artykułach T. Żukowskiego; także oceniano krytycznie możliwość legalnego wydawania pisma.

W 1990 podjęto decyzję o wydawaniu pisma w obiegu oficjalnym i od V (nr 16) zaczęło ukazywać się legalnie wydawane przez wydawnictwo Obserwator, od 1999 przez Stowarzyszenie Czasu Kultury. Do 2009 ukazało się 151 nr.; 1990-1998 redaktor naczelny R. Grupiński, 1999-2001 Grzegorz Luterek, od 2001 Marek Wasilewski.

Przemysław Zwiernik