„Homek”

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Homek”, podtytuł: „Pismo Ruchu Alternatywnego”, od nr. 21 (1985): „Pismo Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego”, wydawane 10 IX 1983 – X 1994 w Gdańsku.

Ukazało się 51 nr., początkowo w formacie A4, drukowanych na powielaczu białkowym, następnie w formacie A5, na offsecie; w założeniach dwutygodnik, od nr. 10 (1984) miesięcznik, od nr. 18 (1985) wychodziło nieregularnie. Do niektórych nr. dołączano dodatki: Ekologia (do nr. 1 z XI 1984, 2 z V 1985, 3 z V/VI 1986), „Siekiera”. Autonomiczny dodatek do „Homka” (do nr. 9 z 1984 i 21 z 1985), Międzymiastówka Anarchistyczna (ulotka, do nr. 40 z 1989), 10 lat Gdańskiej Alternatywy (ulotka, 1990).

W składzie redakcji: Janusz P. Waluszko (lider środowiska wcześniej związanego z pismem uczniów I LO w Gdańsku „Gilotyna”, po 13 XII 1981 ukazującego się jako „Dialog”, następnie „Podaj Dalej”); we współpracy m.in. z Wojciechem Jankowskim i Krzysztofem Skibą oraz grupami reprezentującymi niezależne ruchy młodzieżowe w Gdańsku, w VI 1984 utworzono z nimi Porozumienie Grup Niezależnych Wolność.

Utrzymywano kontakty z radykalniejszymi odłamami podziemnej „S”, m.in. z KZ kombinatu w Nowej Hucie oraz gdańskiego Unimoru. Wydawano wspólnie z PGN Wolność ulotki i organizowano manifestacje. Od 1983 środowisko RSA krytycznie ustosunkowywało się do kierownictwa podziemnej „S” i Lecha Wałęsy, zarzucając im zbytnią ugodowość, dążenie do porozumienia z komunistami, wybór biernego oporu jako sposobu walki oraz dążenie do monopolu w reprezentowaniu społeczeństwa, tym bardziej opozycji; bojkotowano obrady Okrągłego Stołu i wybory w IV 1989. W tym okresie anarchiści związani z pismem i RSA zbliżyli się do środowiska Andrzeja Gwiazdy, współorganizowali także manifestacje z radykalnymi odłamami opozycji, takimi jak Solidarność Walcząca, Federacja Młodzieży Walczącej, PPS Okręg Gdańsk. Współpracowano z gdańskim środowiskiem Ruchu WiP, zwłaszcza w walce o zastępczą służbę wojskową oraz zaprzestanie budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu. Podczas strajków w VIII 1988 grupa związana z redakcją i RSA wydawała okolicznościowe pismo „Spartakus Strajkowy” (7 nr.). Wiele kanałów kolportażu pisma zostało zablokowanych przez regionalną „S” w Gdańsku po ukazaniu się nr. poświęconego sprawom wojska (nr 2) i Kościoła (nr 3).

Jarosław Wąsowicz SDB