„KOS” (Szczecin)

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

„KOS”, pismo sygnowane przez Komitet Oporu Społecznego „S” w Szczecinie. Obok winiety pieczątka z wizerunkiem orła w koronie (w kolorze czerwonym) oraz nr i napis: 1. rok wojny z narodem, następnie 2. rok wojny z narodem od I lub II 1982. Wydawane przez Teresę Hulboj (studentkę Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie) oraz grupę robotników ze Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego.

Pismo o obj. 2 s., początkowo w formacie A3, następnie A4 i A5, drukowane na ramce, następnie na powielaczu w nakładzei do 2 tys. egz. (różnym w różnych okresach); wychodziło prawdopodobnie nieregularnie, ale z dużą częstotliwością, czasem 2 razy w tygodniu. Wydano nr. specjalne, np. z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, rocznicy Sierpnia 1980 i po pobiciu internowanych w Ośr. Odosobnienia w Wierzchowie.

W składzie redakcji: T. Hulboj, Adam Jeżewski, Antoni Rodziewicz, Marcin i Tomasz Wyrzykowscy (techniczna strona pisma, druk); współpracownicy: Marek Adamkiewicz, Hanna Augustyniak, Paweł Bartnik, Jacek Bursa, Danuta i Stanisław Dąbrowscy, Paweł Fiałkowski (z Warszawy, ukrywał się w Szczecinie), Zofia Halicz, Kazimierz Jordan, Bogdan Kogut, Paweł Kołodziejski, Zbigniew Kowalewski, Lidia Lalak, Władysław Lisewski, Piotr Mync, Hanna Pawłowska, Wanda Próchnicka.

Początkowo zamieszczano przedruki bieżących informacji, pojawiających się w ulotkach docierających do Szczecina z różnych miast Polski, z czasem artykuły własne, także teksty internowanych w Wierzchowie Pomorskim, poezję (np. Marcina Wyrzykowskiego). Materiały do druku, papier, farbę, matryce T. Hulboj i P. Zalewski wynieśli tuż po 13 XII 1981 z pomieszczenia zajmowanego przez NZS (przy al. Jedności Narodowej).

Pismo było bezpłatne, utrzymywało się ze składek czytelników, za które dziękowano w każdym nr. Kolportowano je niemal we wszystkich szczecińskich zakładach pracy; kolportaż w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego zorganizowali: M. Wyrzykowski i B. Kogut.

Planowano wydawanie mniejszego formatu, techniką sitodruku, jednak ze względu na aresztowanie T. Hulboj, A. Jeżewskiego i T. Wyrzykowskiego (21 VIII 1982, w mieszkaniu poszukiwanego przez milicję, w in. sprawie, Antoniego Radziewicza, gdzie znajdowała się drukarnia) nie udało się do tego doprowadzić. Po aresztowaniu pismo redagował zespół związany z Grzegorzem Kołtuniakiem. Zmieniono technikę druku na sitodrukową. Wkrótce internowania i aresztowania (I 1983 aresztowano G. Kołtuniaka, III 1983 D. i S. Dąbrowskich) rozbiły także jego grupę. Dzięki pomocy m.in. Tadeusza Dziechciowskiego, K. Jordana, Z. Kowalewskiego, Jerzego Krzyżowskiego, W. Lisewskiego pismo nadal wychodziło. Kolejne aresztowania, jak również wyjazdy działaczy opozycyjnych, doprowadziły do rozpadu grupy. Pod koniec 1983 grupa związana z Z. Kowalewskim zmieniła szatę graficzną i format pisma na A5, zwiększono też liczbę stron. Nie udało się ustalić, do kiedy pismo się ukazywało.

Marta Marcinkiewicz