„Kultura Niezależna” (Warszawa)

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Kultura Niezależna”, miesięcznik wydawany III 1983 – V 1991 w Warszawie, początkowo jako dodatek do „KOS”, od VIII 1984 samodzielnie od nr 1, ostatni nr wyszedł już oficjalnie. Pismo powstało z inicjatywy Komitetu Kultury Niezależnej „S” (wcześniej: Zespół ds. Kultury).

Ukazało się 70 nr. o obj. 96-168 s. w formacie A6 (nr. 1-52) i A5 (nr. 53-56), drukowanych na powielaczu i offsecie w nakł. 2-3 tys. egz. Wydawano też zeszyty problemowe: serię „Próby” tworzoną z odczytów, pod redakcją Andrzeja Kijowskiego, po jego śmierci pod redakcją Małgorzaty Łukasiewicz.

W składzie redakcji pisarze, krytycy i publicyści: Marta Fik i Andrzej Osęka (członkowie KKN) oraz Jan Walc, Janusz Sławiński, Zyta Oryszyn, Andrzej Kaczyński (związani ze środowiskiem pisarzy i z Instytutem Badań Literackich). Projekt okładki: Jan Bokiewicz. Druk w wydawnictwach Przedświt, Pokolenie, Most i PoMost.

Od nr. 3 i 4 zaczęto zamieszczać teksty znakomitych autorów (pod ps. i pod własnymi nazwiskami), m.in.: Tomasza Łubieńskiego, Jacka Trznadla, Michała Głowińskiego, Romana Zimanda, Jarosława Marka Rymkiewicza, Andrzeja Kijowskiego, Barbary Skargi, Jacka Bocheńskiego, Janusza Jankowiaka, Andrzeja Jareckiego, także wiersze (np. Edwarda Balcerzana), prozę (np. Janusza Andermana, Marka Nowakowskiego), recenzje, eseje literackie i historyczne, wywiady (np. Jacka Trznadla ze Zbigniewem Herbertem, wydany później w książce Hańba domowa), artykuły Krystyny Kersten, Anki Kowalskiej, recenzje Elżbiety Morawiec i Andrzeja Drawicza. Publikowano komunikaty KKN i zawiadomienia o corocznych Nagrodach Kulturalnych „S” (było ich kilkanaście), wyrażano idee niezależności kultury, odnotowywano wydarzenia „z frontu walki z władzą” i sprawy społeczne; zamieszczano wiadomości w stałych działach, takich jak: „Kronika życia kulturalnego”, „Wydarzenia” (autor: Andrzej Kaczyński pod ps. Leon Bober), także rozmowy z emigracyjnymi pisarzami czeskimi, teksty nt. wizji wolnego państwa, nowych praw o stowarzyszeniach, niezależnego ruchu wydawniczego. Marian Kallas pisał o konstytucji przyszłej suwerennej Polski.

Pismo o zasięgu ogólnopolskim.

Katarzyna Boruń-Jagodzińska