„Motor Odnowy”

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

„Motor Odnowy”, pismo wydawane 11 II – 30 X 1981 w toruńskim PP Polmozbyt, do nr. 16 „Serwis Informacyjny”, podtytuł: „Motor Odnowy. NSZZ «Solidarność» Polmozbyt”, od nr. 16 „Motor Odnowy”, nadtytuł: „Serwis Informacyjny toruń” [małą literą], podtytuł: „Pismo NSZZ «Solidarność» przy PP Polmozbyt Toruń”. Inspiracją powstania pisma był konflikt o wolne soboty, materiał Wolne soboty wydany w I 1981 traktowany jest jako nr zerowy.

Ukazały się 32 nr. o obj. 4-8 s. w formacie A4, drukowane na offsecie w nakładzie 500-1100 egz. Początkowo tygodnik, następnie wychodziło nieregularnie. W nr. 7 zdjęcia pobitego w III 1981 w Bydgoszczy Jana Rulewskiego; nr. 1-6, 22-23, 25-32 drukowane w kolorze niebieskim. W składzie redakcji: Ludmiła Niedbalska-Gramacka (podpisywała pismo od nr. 16), Marek Chojecki (od nr. 20). 27 III 1981 wydanie specjalne strajkowe w kolorze bordo (w związku ze strajkiem ostrzegawczym w toku kryzysu bydgoskiego). Dodatki specjalne: do nr 19 z 22 VII 1981 – „Samorząd pracowniczy” (po spotkaniu przedstawicieli samorządu pracowniczego z toruńskich zakładów pracy 29 VI 1981; zawierał teksty: przewodniczącego Rady Samorządu Pracowniczego Edwina Blachowskiego Uwagi do ustawy o przedsiębiorstwach państwowych oraz anonimowy Czesi i Słowacy o Polsce) o obj. 4 s. w nietypowym formacie 26,5 x 20,5 cm; do nr 21 z 6 VIII 1981 – „10 VIII 1981 – I referendum samorządowe – każdy ma głos” (zawierał artykuł wstępny i wykaz komisji referendalnych w całym kraju) o obj. 4 s.; do nr 25 z 9 IX 1981 – „Samorząd – instrukcja wyborcza” (zawierał listę kandydatów do samorządu i wykaz punktów wyborczych w Toruniu).

Zamieszczano krótkie informacje związkowe i uchwały KZ-ów z całego kraju. Opublikowano listy otwarte: do prokuratury ws. tajemniczych zgonów (nr 3), Andrzeja Gwiazdy do Lecha Wałęsy (nr 8) i odpowiedź L. Wałęsy (nr 10), Michała Bartoszcze do premiera Wojciecha Jaruzelskiego (nr 16). Ewenementem była informacja o powrocie do kraju przywódcy strajku z 1970 Edmunda Bałuki (nr 10). Od nr. 23 na ostatniej stronie publikowano wiersze (m.in. Stanisława Barańczaka, Juliana Kornhausera, Cypriana Kamila Norwida, Andrzeja Waligórskiego), sentencje (m.in. Bertolda Brechta, Włodzimierza Lenina) i rysunki satyryczne (m.in. Andrzeja Mleczki), także przedruki (m.in. z „Niezależności” i „Robotnika”). Od nr. 25 publikowano w odcinkach rzekomy wywiad z Władysławem Gomułką Moje 14 lat.

W 1983 kontynuacją „Motoru Odnowy” było podziemne pismo „Motor Odmowy”, podtytuł: „Pismo NSZZ «Solidarność» przy PP Polmozbyt Toruń”, w nr. 3: „Niezależne pismo NSZZ «Solidarność» przy PP «Polmozbyt» w Toruniu”. Ukazały się 3 nr. z datami: VIII, IX i 21 XII 1983 o obj. 2 s. w formacie A4, drukowane na powielaczu.

Krzysztof Biernacki