„Portowiec”

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Portowiec”, pismo KZ „S” Zarządu Portu Gdańsk wydawane 15 X 1980 – XII 1990, założone po spotkaniu grupy sympatyków i działaczy „S” (Czesław Nowak, Zygmunt Sikorski, Andrzej Radzikowski, Stanisław Jarosz, Jerzy Albiniak, Jan Hałas), którzy już w VIII 1980 w Porcie Gdańskim zaczęli wydawać komunikaty strajkowe. Pomysłodawcą tytułu był C. Nowak.

Ukazało się 159 nr. (do 13 XII 1981 56 nr.) o obj. 8 s. w formacie A5 (pierwsze nr.) oraz o obj. 12 s. w formacie A4 (w 2. poł. l. 80. powrócono do formatu A5), drukowanych na ramce, techniką sitodruku i na offsecie w nakładzie 2-3 tys. egz.; początkowo tygodnik, w 1983 wychodziło nieregularnie, od 1984 miesięcznik. Ostatni podziemny nr ukazał się 11 IV 1989.

Oprócz wymienionych osób w tworzenie pisma zaangażowani byli m.in.: Henryk Kaczmarczyk, Maciej Kostun, Marian Podgórski, Marian Świtek, Wojciech Solarski, Henryk Choroszkiewicz, Józef Skibiński, Aurelia Kołkowska, Antoni Grabarczyk, Andrzej Michałowski, Krystyna Choroszkiewicz, Zdzisław Szymański, Ludwik Pawłowicz, Marek Ritter, Stefan Zawadzki, Stanisław Szczuka, Kazimierz Poławski, Stanisław Świeboda, Edward Klimowicz, Rudolf Zając, Tadeusz Bork, Henryk Śliwa, Tadeusz Grzesiuk, Andrzej Ładwikowski, Jan Sobociński, Józef Siciński, Ryszard Karny, Marek Brzeziński, Jerzy Jackowiak, Krzysztof Lis, Zygmunt i Andrzej Sabatowscy, Małgorzata Sikorska, Helena Sobótka, Kazimierz Płocharczyk, Antoni Filipkowski, Teresa Duda, Jan Nieswandt, Stanisław Świątek, Ryszard Siwy, Walenty Cedrych, Stanisław Dec, Stanisław Przespolewski, Jerzy Litwiński, Ireneusz Leszka. W składzie redakcji od IV 1981: J. Albiniak, H. Kaczmarczyk, M. Podgórski, A. Radzikowski, Z. Sikorski; odpowiedzialni za sprawy techn. m.in.: H. Choroszkiewicz, J. Skibiński i A. Kołkowska. W 1981 w redagowanie pisma zaangażował się W. Solarski, ówczesny I sekretarz KZ PZPR w ZPG. Z pismem współpracowały również KZ in. trójmiejskich zakładów (C. Hartwig, Przedsiębiorstwo Robót Czerpalnych i Podwodnych, Zakłady Piwowarskie). Redakcja była blisko związana z redakcją „Naszego Czasu”, pisma, które stanowiło kontynuację rozwiązanego po 13 XII 1981 gdańskiego tygodnika „Czas”.

Poruszano głównie tematykę zakładową, związkową oraz regionalną, ale także problemy ogólnopolskie; opublikowano np. głośny wywiad Oriany Fallaci z Lechem Wałęsą oraz relację z 1. dnia obrad I KZD. Wprowadzenie stanu wojennego spowodowało chwilową przerwę w wydawaniu pisma, redakcja przeszła do podziemia, następnie działalność pisma z powodzeniem kontynuowano.

Kolportowano głównie w zakładach pracy na terenie Trójmiasta, wysyłano do regionalnych struktur podziemnej „S” w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Szczecinie oraz za granicę. „Portowca” nierzadko cytowali zagraniczni korespondenci oraz dziennikarze Radia Wolna Europa i BBC.

Po 13 XII 1981 członkowie zespołu pisma byli wielokrotnie aresztowani. Po aresztowaniu w V 1982 A. Grabarczyka i A. Michałowskiego wydawaniem „Portowca” kierował M. Świtek, kiedy w II 1983 został on aresztowany, zastąpił go właśnie zwolniony z więzienia A. Michałowski, wiosną 1983 redaktorem pisma został zwolniony z więzienia C. Nowak. Jesienią 1985 SB aresztowała: A. Grabarczyka, H. Sobótkę, W. Cedrycha, A. Michałowskiego.

Piotr Brzeziński