„Prolet” (Szczecin)

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Prolet”, podtytuł: „Tygodnik NSZZ «Solidarność»”, pismo związane ze szczecińskimi strukturami „S”, wydawane IV-XI 1982 w Szczecinie; motto: Żeby Polska była Polską nawiązywało do tytułu popularnej pieśni Jana Pietrzaka.

Ukazało się 21 nr. (rozpoczęto od nr. 3) początkowo o obj. 2 s. w formacie A4, następnie o większej obj. w formacie A5, drukowanych z matryc woskowych w nakładzie 1 tys. egz. (do nr. 14), następnie techniką sitodruku (zastosowaną po raz pierwszy w Regionie) w nakładzie 3 tys. egz.

W składzie redakcji założyciele pisma: Sławomir Majewski, Olgierd Wojciechowicz, Sławomir Dziechowski, Mirosław Witkowski (publikacje pod własnym nazwiskiem), Wiesław Szajko (odpowiedzialny za druk, przewodniczący „S” w Wojewódzkim Związku Spółdzielni Rolniczych Samopomoc Chłopska).

Omawiano sytuację w kraju i wydarzenia za granicą, uwzględniając ich wpływ na sprawy polskie, szczególnie sprawy „S”, problemy zakładów pracy i kwestie praw robotników. Wzywano do wytrwania i kontynuowania społecznego oporu, nie odrzucając jednak kompromisu i rozmów z władzami PRL, pod warunkiem przywrócenia rządów cywilnych i zwolnienia z więzień przywódców „S”. Informowano o pogłębiającym się kryzysie w Polsce i innych państwach komunistycznych. Cytowano wypowiedzi Jana Pawła II podczas audiencji w Watykanie, kierowane do rodaków; w nr. 13 (z 14 VI 1982) zaprezentowano dyskusję pomiędzy Jackiem Kuroniem, Zbigniewem Romaszewskim i Zbigniewem Bujakiem nt. dalszych działań opozycji; w nr. 14 (z 21 VI 1982) Wiktor Kulerski, wiceprzewodniczący „S” Regionu Mazowsze, nakreślił program budowy niezależnej oświaty, uzupełniającej braki i wady oficjalnego systemu edukacji (Rada Oświaty Niezależnej miała się stać częścią „S”, a oświata niezależna obejmować sferę moralną, historię, literaturę, kwestie społeczne, zwalczać donosicielstwo, służalczość wśród młodzieży przez wypracowane własne programy, spisy lektur i in. pomoce naukowe); podwójny nr 15/16 (z 5 VII 1982) udostępniał czytelnikom treść Listu otwartego wystosowanego przez przewodniczącego centrali Szwedzkiej Konfederacji ZZ Gunnara Nilssona do Danuty Wałęsowej, wyrażającego poparcie dla jej męża; nr 20 (z 25 X 1982) poświęcony był planowanemu na wiosnę 1983 strajkowi generalnemu.

Pismo utrzymywało się z datków, a ofiarodawców wymieniano pod ps. na ostatniej stronie. Część pieniędzy zebranych w ten sposób przeznaczano na pomoc humanitarną.

Wydawanie pisma przerwała rewizja przeprowadzona w mieszkaniu W. Szajki w XI 1982 (pod jego nieobecność), W. Szajko zaczął się ukrywać do aresztowania 30 III 1983).

Mateusz Sitarz