„Solidarność Walcząca” (Wrocław)

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

„Solidarność Walcząca” (edycja Wrocław) – główne pismo Solidarności Walczącej, wydawane we Wrocławiu w okresie VI 1982 – IV 1990. Jego mutacje ukazywały się w innych miastach Polski. Podtytuły: nr. 1-4 „Pismo Solidarności Podziemnej, Dolny Śląsk”, nr. 5-8 „Pismo Solidarności Podziemnej”, nr. 9-22 „Pismo Porozumienia Solidarność Walcząca”, od nr. 23 „Pismo Organizacji Solidarność Walcząca” (z wyjątkiem nr. 40 z podtytułem „pismo Solidarności Walczącej”).

Ukazało się 231 numerów, o obj. zazwyczaj 4 s., w formacie A4-A5. Drukowane na ramce (technika białkowa oraz sitodruk) i powielaczu, w nakł. 10-28 tys. egz. W etapie składu wykorzystywano składopis a pod koniec lat 80. także komputer. Numeracja podwójna: roczna i ciągła (zdarzały się błędy w numeracji). Tyg., od nr 54 dwutyg., nr. 207-210 tyg., od nr 211 dwutyg., reg.

W redagowaniu „SW” wyróżnić można trzy zasadnicze okresy. W pierwszym (VI 1982 – III 1983) nie było regularnej redakcji. Pismo redagował w zasadzie sam Kornel Morawiecki, chociaż przy każdym wydaniu konsultował jego treść z osobami, które w danym czasie były przy nim obecne. Oprócz Kornela Morawieckiego największy wpływ na zawartość numerów w tym okresie mieli: Paweł Falicki, Romuald Lazarowicz, Hanna Łukowska-Karniej, Andrzej Myc, Zbigniew Oziewicz i Jan Pawłowski. W okresie drugim (III 1983 – XI 1987) podstawę redakcji stanowili Andrzej Kisielewicz i Maria Peisert-Kisielewicz. W redagowaniu często wspomagał ich Jerzy Peisert, a przez pewien czas także Stanisław Piskorz. Ostateczny kształt numerowi nadawał Kornel Morawiecki. K. Morawiecki konsultował się z towarzyszącymi mu w danym momencie osobami, m.in. Janem i Igą Jerzmańskimi, u których się ukrywał, i Władysławem Konstantynowiczem. W trzecim okresie, po aresztowaniu K. Morawieckiego w XI 1987 r., pismo redagowali: Andrzej Zarach, Wojciech Myślecki, Zbigniew Jagiełło i Tadeusz Turkoniak. W VIII 1988 r. po powrocie do kraju w prace redakcyjne włączył się ponownie K. Morawiecki. Od X 1988 r. redakcją kierował Zbigniew Jagiełło, w jej składzie też: Jerzy Surma i Jarosław Krotliński.

W piśmie publikowali m.in.: Kornel Morawiecki (ps. K.M., pod własnym nazwiskiem), Andrzej Kisielewicz (ps. Jan Mak, alias, J.M., Mak), Maria Peisert-Kisielewicz (ps. Filip, Filip z Konopi), Jerzy Stanisław Peisert (ps. K.W., Kazimierz Wandy), Paweł Falicki (ps. Piotr Kminkiewicz), Wojciech Myślecki (ps. Andrzej Lesowski, Jerzy Lubicz oraz pod własnym nazwiskiem), Andrzej Zarach (ps. Mea, Ruth, oraz również Andrzej Lesowski), Jerzy Przystawa (ps. Andrzej Łaszcz, A. Łaszcz, A.Ł. oraz pod własnym nazwiskiem), Mateusz Morawiecki (ps. Robert Synowiecki), Antoni Lenkiewicz (A.L. oraz pod własnym nazwiskiem), Sławomir Bugajski (ps. Alfred B. Gruba vel Grubba), Andrzej Wiszniewski (ps. Stanisław El), Artur Adamski (ps. Miś), Andrzej Myc (ps. A. Leski). Najważniejsi drukarze „SW”: Bohdan Błażewicz, Barbara Sarapuk, Adam Zabokrzycki, ponadto pismo drukowali m.in.: Artur Adamski, Krzysztof Bieżuński, Andrzej Domaradzki, Bogdan Giermek, Krzysztof Gulbinowicz, Jarosław Hyk, Aleksander Kalinowski, Jarosław Łuczak, Albert Łyjak, Mariusz Mieszkalski, Aleksander Moszczak, Ludwika Ogorzelec, Andrzej Wawrzeń.

Publikowano teksty programowe, komentarze dot. sytuacji w kraju, w środowisku opozycji, dokumenty i oświadczenia SW, ale też innych ugrupowań (m.in. RKS Dolny Śląsk, TKK), informacje bieżące (podawano je – niekiedy w sposób humorystyczny – w stałej rubryce „Głosy i odgłosy”). Pismo wydawane było przez Agencję Informacyjną Solidarności Walczącej. Koordynacją wydawania pisma w ramach AISW zajmowali się m.in.: Piotr Medoń, Cezariusz Lesisz, Paweł Falicki, Zofia Maciejewska. Pismo kolportowane w całej Polsce, gł. na Dolnym Śląsku i we Wrocławiu w różnych środowiskach (w cenie 5-150 zł. w zależności od okresu). Poza Wrocławiem dokonywano też dodruków z dostarczonych matryc (m.in. Głogów, Polkowice, Lubin). SB wydawała fałszywe wersje „SW”, np. nr. 35, 118 , 145, 149, 151, 170. 14 XII 1983 doszło do największej wpadki, w „skrzynce kontaktowej” prowadzonej przez Kazimierza Klementowskiego, SB przejęła kilka tys. egz. nr. 66. W wyniku dalszego śledztwa aresztowano ponad 40 osób i zlikwidowano kolejne skrzynki kontaktowe oraz 2 drukarnie. 1984 sprawę umorzono na mocy amnestii. ukazało się 10 wyd. specjalnych: wyd. specj. (VI-IX 1982); wyd. specj. Nasza wizytówka (IX 1983); wyd. specj. (XII 1983); nr specj. nt. głodówki więźniów politycznych w Strzelinie (19 I 1984); wyd. nadzw. strajkowe (6 II 1984); wyd. specj.: lista więźniów (II 1984); wyd. specj. (II 1986); nr specj. o Afganistanie (IV-V 1986); wyd. specj. (VIII 1986); nr specj. z okazji 11 Listopada (XI 1986). Wydano też 6 dodatków samoistnych: Dlaczego Wałęsę traktuje się ulgowo? W związku z listem Biura Skarg i Listów URM do Wałęsy (do nr. 61); Rakiety i atomy – precz! O nasze jutro – przeciwko „nazajutrz” (do nr. 72); 7-15 sierpnia [dot. pielgrzymki na Jasną Górę] (do nr 185); 17 września 1988 [nt. agresji ZSRR na Polskę] (do nr. 187); Pan Ronald Reagan Prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej [nt. zasad przestrzegania Karty Atlantyckiej przez ZSRR] (do nr. 188); 11 Listopada 1918-1988 (do nr. 191). Dodatki samoistne ciągłe: „Solidarność Rolników – Solidarność Walącząca” (4 nr. w okresie VII 1984-V 1986), „Zmagajuszczaja Solidarnost” (dodatek dla mniejszości białoruskiej). W IV 1990 pismo połączyło się z poznańską „Solidarnością Walczącą” i ukazywało się legalnie do 1994.

Kamil Dworaczek