„Syrenka”

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

„Syrenka”, początkowo pismo tajnych struktur „S” w Miejskim Zakładzie Komunikacyjnym w Warszawie (nr 3 z 1983 sygnowany przez Robotniczy Komitet Solidarności), wydawane I 1982 – 20 XII 1989 (z 2 przerwami: VIII 1982 – VIII 1983 – zawieszone po aresztowaniach w MZK, w 1984 ponownie zawieszone i wznowione XI-XII 1989 jako pismo legalnej „S”, Biura Informacji NSZZ „S” MZK); w rzeczywistości w 1982 i 1983 wydawane przez TKZ Pożarowa (poprzedzone w 1982 drukiem ulotek rozklejanych w bazie MZK Pożarowa).

Ukazało się 31 nr. w formacie A4, drukowanych techniką sitodruku (na ramce zrobionej przez Stanisława Adamskiego, później Jana Narożniaka), w 1989 na offsecie w poligrafii MZK w nakładzie 1000-1200 egz. (farba drukarska i papier ze zbiórek organizowanych przez pracowników MZK oraz kupowane ze składek związkowych); tygodnik (I-VIII 1982), następnie wychodziło nieregularnie.

W składzie redakcji w różnych okresach: Jerzy Renduda, S. Adamski, J. Narożniak (autor, redaktor i wykonawca matryc I/II-V 1982), Andrzej Horodeński, we współpracy ze studentami Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej; XI-XII 1989: Zbigniew Stelągowski (redaktor odpowiedzialny), Marek Jurek (opracowanie graficzne), Jan Trzebiński, Tomasz Rossa (w 1989 adres redakcji: ul. Inflancka 3 w Warszawie); drukarze: J. Renduda, Paweł Kuczkowski (aresztowani 25 VI 1982), S. Adamski, Jan Cygan i inni członkowie TKZ Pożarowa (drukarnia znajdowała się w domu babci P. Kuczkowskiego przy ul. Lusińskiej w Warszawie).

Początkowo publikowano przedruki, w 1982 i 1983 informacje o wydarzeniach w Warszawie, ofiarach śmiertelnych stanu wojennego i działalności Kościoła, reakcjach na zarządzenia dyrekcji, oświadczenia podziemnej „S” w MZK, ostrzeżenia przed konfidentami; w 1989 zajmowano się problemami związkowymi w MZK, sprawami socjalno-bytowymi, analizą sytuacji gospodarczej.

Za kolportaż odpowiadał członek TKZ Ryszard Zaremba, organizator sieci kolportażu z 3 hurtowni na Jelonkach i Mokotowie, z których pismo trafiało do przedstawicieli ponad 20 zakładów MZK, rozprowadzane na ich terenie; nakład do hurtowni wozili J. Renduda i J. Cygan (w II 1982 dzięki kontaktowi ze studentami z PWST otrzymali powielacz, na którym mieli drukować również „Biuletyn Informacyjny NZS”, szkolenie przeprowadził drukarz „Kręgu”); w 1989 kolportowano przez struktury związkowe.

Anna Grażyna Kister