„Tygodnik Wojenny”

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

„Tygodnik Wojenny”, pismo wydawane 2 I 1982 – 24 III 1985 w Warszawie; od nr. 17 z V 1982 pt. „Tygodnik Wojenny Region Mazowsze”; założone przez Waldemara Baraniewskiego, Włodzimierza Cichomskiego, Piotra Szuberta, Czesława Piotra Stańczyka, Ewę Nawój, Piotra Bigosia, Joannę Deręg, Joannę i Wita Mularczyków, Czesława Apiecionka, Tomasza Trepkę, Ryszarda Holzera i Jana Strękowskiego. Pismo powstało w XII 1981. Jego ukazanie się poprzedziło wydanie 14-17 XII 1981 przez Czesława Piotra Stańczyka i Jana Strękowskiego 3 ulotek na kserografie wyniesionym z „Tygodnika Solidarność” (przekazanym następnie do Torunia), z których ostatnia weszła prawie w całości do 1 nr. pisma (stąd numeracja 1/2); nr 1/2 datowany 7 I 1982 wydano 2 I 1982.

Ukazało się 105 nr. o obj. 4 s. (niektóre nr. 6 i 8 s., nieliczne 2 s.) w formacie A4 i A5, drukowanych przez centralną redakcję warszawską techniką sitodruku w nakładzie 6-12 tys. egz.; ogólny nakład sięgał 40 tys. egz. (część drukowana była innymi technikami); tygodnik wydawany regularnie z przerwami w czasie wakacji. Ukazały się dodatki: „Teatr” (2 nr.) redagowany przez Joannę Szczepkowską i Kazimierza Kaczora, „Solidarność Plastyków” (1 nr) pod redakcją Hugona Bukowskiego.

Pismo redagowali od początku: J. Strękowski (redaktor naczelny), W. Baraniewski (kontakty zagraniczne i zewnętrzne), W. Cichomski (finanse, sekretarz redadkcji), Cz. P. Stańczyk (do jesieni 1983, szef techniki, Biblioteka TW), P. Szubert (kolportaż), R. Holzer (pierwsze 3 miesiące, potem w redakcji „Wezwania”). Skład redakcji zmieniał się i poszerzał wielokrotnie. Cały czas z pismem współpracowali i redagowali je także: Joanna i Mateusz Wyrwichowie, Stanisława Domagalska i Jan Doktór, Ernest Skalski, Krzysztof Czabański, P. Bigoś, Andrzej Fedorowicz (od jesieni 1983 odpowiedzialny za stronę techniczną pisma) oraz Zyta Oryszyn i Andrzej Kaczyński. Obok redakcji centralnej istniały równolegle dwie redakcje zastępcze (jedną tworzyli Stanisława Domagalska i Jan Doktór, drugą Joanna i Mateusz Wyrwichowie), które pod koniec 1984 na jakiś czas przejęły redagowanie pisma (kiedy część redakcji miała kłopoty z SB). Pismo drukowali m.in. Norbert Pietrzak, T. Trepka, Grzegorz Eberhardt, Ryszard J. Burek, Bogdan Kos, Ninel Kameras-Kos, Edmund Parzyszek, Stanisław Muskat, Jan Bryłowski, Andrzej Fedorowicz, sporadycznie redaktorzy: Cz. P. Stańczyk, P. Bigoś, J. Strękowski, P. Szubert.

Pismo miało początkowo charakter informacyjno-publicystyczny, później głównie publicystyczny. Współpracowało z nim wielu znanych dziennikarzy i publicystów, m.in. Leon Bójko, Józef Kuśmierek, Wanda Falkowska, Kazimierz Dziewanowski, Jacek Kalabiński, Tadeusz Mazowiecki, Ewa Berberyusz, Andrzej Krajewski, Leszek Szaruga, Hugon Bukowski, Andrzej Dąbrowski, Henryk Szlajfer, Antoni Zambrowski, Marek Nowakowski, Joanna Jaraczewska. ks. Stanisław Małkowski, ks. Jerzy Popiełuszko, Jacek Ambroziak, Piotr Rachtan, Jacek Maziarski.

Obok pisma, integralnie z nim związana, od II 1982 działała Biblioteka Tygodnika Wojennego, publikująca broszury, tomiki wierszy i albumy fotograficzne. pierwszą publikacją była broszura Zbigniewa Romaszewskiego Sierpień 1980 – Grudzień 1981 – co dalej?. Wydano 25 pozycji (w tym jedną niesygnowaną i jedną sygnowaną przez edycję dolnośląską pisma); broszury w nakładzie 2-12 tys. egz. (Józef Kuśmierek Stan Polski, 1983), albumy fotograficzne w nakładzie 150-300 egz. Wydawnictwem kierował Cz. P. Stańczyk. Z pismem (z odrębnymi niezależnymi redakcjami) związane były pisma publicystyczne „Poglądy” i „Odmowa”. Od VI 1983 „Tygodnik Wojenny” wydawał też serie znaczków Poczty „S” (pierwsza, papieska z okazji wizyty Jana Pawła II w Polsce w 1983). Projektantem i wydawcą był Andrzej Fedorowicz. Ukazało się kilka serii, potem kontynuowanych przez „Przegląd Wiadomości Agencyjnych”. Od drugiej audycji Radia „S” Zofii i Zbigniewa Romaszewskich redakcja „TW” przygotowywała dla Radia „S” serwis informacyjny (do VIII 1982).

Od 14 VII 1982 „TW” współtworzył Komisję Współpracy Pism Niezależnych, w której skład wchodziły: tygodnik „Wola” (reprezentowany przez Andrzeja Urbańskiego), „CDN – Głos Wolnego Robotnika” ( Józef Orzeł), „KOS” (Konstanty Gebert). Z ramienia „TW” w jej pracach brał udział Jan Doktór. Komisja zajmowała się głównie koordynacją pozyskiwania sprzętu poligraficznego. Dzięki jej działalności „TW” otrzymał ręczny powielacz białkowy.

Od 1982 pismo miało zasięg ogólnokrajowy i wiele edycji regionalnych. Najdłużej istniały filie we Wrocławiu (Edycja Dolny Śląsk, dwie ekipy: Janusz Szewczyk, Grzegorz Czyż), Szczecinie (Edycja Pomorze Zachodnie, dwie ekipy: Zdzisław Konury, Wiesław Szajko), Toruniu (Edycja Toruń i Toruń-Bydgoszcz, Marek Konikiewicz), Kielcach (Edycja Świętokrzyska, Jerzy Stępień), Lublinie (wydawane w Puławach, Szewczyk i Maria Kapturkiewicz-Szewczyk); przez pewien czas „TW” wychodził też w Elblągu (później przekształcony w „Goniec Wojenny”), Gdańsku, Krakowie, Rzeszowie (druk we wsi Sonina), Inowrocławiu, Bielsku-Białej. Wszędzie tam docierały przygotowywane w Warszawie klisze (diapozytywy). Także w Warszawie istniało kilka niezależnych od centrali drukarń „TW”. Filie miały swoje niezależne finanse (bywały dofinansowywane przez redakcję centralną, otrzymywały także do sprzedaży znaczki Poczty „S”, niektóre drukowały też broszury Biblioteki TW). Sam „TW” nie był sprzedawany, jedynie niektóre edycje (np. toruńska) sprzedawały pismo. Utrzymywał się z datków, głównie od komisji zakładowych, prywatnych osób, także z zagranicy (głównie z Norwegii). Od 1983 miał własnych przedstawicieli w Paryżu (Bożena Magott i Krzysztof Jussac), w Oslo (Paweł Gajowniczek) i Hamburgu (Bogdan Zmorzyński); dzięki temu był jedynym podziemnym pismem, którego dziennikarzy akredytowano na uroczystościach wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla Danucie Wałęsowej w XII 1983. Tygodnik nie otrzymywał wsparcia od struktur regionalnych i krajowych „S”.

Wiosną 1983 miała miejsce wpadka szefa kolportażu Piotra Szuberta, nie skojarzono go jednak z „TW”, został zwolniony po 3 miesiącach. Latem 1983 aresztowano byłego drukarza „TW”; część lokali drukarskich musiała zostać ewakuowana, zmienił się też częściowo skład redakcji (kłopoty z SB mieli Włodzimierz Cichomski, Cz. P. Stańczyk i J. Strękowski). Tygodnik został rozwiązany decyzją redakcji. Jego redaktorzy na miejsce pisma powołali: „Przegląd Wiadomości Agencyjnych” (wychodzący od X 1984), „Samorządną Rzeczpospolitą” (od wiosny 1985), 2 Program Radia „S” (początki w 1984, nadający regularnie od 1986), wydawnictwo Ad Sum (od 1984).

Jan Strękowski