„Vacat” (Warszawa)

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

„Vacat”, podtytuł: „Miesięcznik społeczno-polityczny”, pismo wydawane XII 1982 – III 1989 w Warszawie z inicjatywy Wojciecha Borowika i Marka Kossakowskiego (ps. Marco Polo, Marian Mięgusz, Kot Barnaba, V.Y.) przez Niezależną Oficynę Wydawniczą NOWa, Oficynę Copyright i wydawnictwo Szansa.

Ukazało się 46 nr. (w tym kilka podwójnych) o obj. 80-180 s. w formacie A4 i A5, drukowanych na powielaczu i offsecie w nakładzie 2-7 tys. egz.; wychodziło regularnie, od nr. 39/40 (z 1986) kwartalnik. W nr. 5 występują różnice w treści i układzie materiału między egz. drukowanymi przez NOWą i Szansę. Nr 6 został skonfiskowany przez SB, zachowały się nieliczne egzemplarze. Nr 28/29 poświęcono ks. Jerzemu Popiełuszce; w nr. 27-31 opublikowano książkę Fredericka Forsytha Diabelska alternatywa; zamieszczono również fragmenty książki Teresy Torańskiej Oni.

W składzie redakcji oprócz założycieli: Jan Gogacz (ps. Der) i Krzysztof Siemieński (ps. Krzysztof Katarzyński, Krzysztof Żółwicki), we współpracy z dużą grupą dziennikarzy i naukowców, głównie z warszawskich uczelni oraz Społecznego Komitetu Nauki (utrzymywało dzięki temu wysoki poziom edytorski), m.in.: Ewa Berberyusz, Leon Bójko (ps. Roman Biednota), Stefan Bratkowski, Krzysztof Czabański, Jacek Czaputowicz, Dariusz Fikus (ps. F.St., Feliks Stanisławski), Konstanty Gebert (ps. Dawid Warszawski), Wojciech Giełżyński (ps. Jan Lech, Pol.X., Weronika), Jerzy Holzer, Piotr Ikonowicz, Jakub Karpiński, Stefan Kawalec (ps. Henryk Sosna), Krystyna Kersten (ps. Jan Bujnowski), Stefan Kisielewski (ps. Kisiel), Andrzej Krajewski (ps. Ajaks), Józef Kuśmierek, Wojciech Lamentowicz (ps. Piotr Kempski, Jan Morawski), Jerzy Łojek, Tomasz Łubieński (ps. Stanisław Jańczak), Leszek Nowak, Krzysztof Markuszewski (ps. Rif), Wojciech Maziarski, Adam Michnik, Maryna Miklaszewska, Grzegorz Nawrocki (ps. Jędrzej Stopyr), Marek Nowicki (ps. MAN), Józef Orzeł (ps. Karol Morus), Witold Rawski (ps. J.S, Sejan, Jan Seret), Paweł Smoleński (ps. Tomasz Jerz), Jadwiga Staniszkis, Barbara Stanosz, Jan Strękowski (ps. j.s), Bogumił Studziński, Jerzy Surdykowski (ps. Biały, Krzysztof Jerzewski), Ewa Szemplińska (ps. E.S., es), Maciej Szumowski, Dorota Terakowska, Maria Turlejska, Andrzej Walicki, Aleksander Wieczorkowski (ps. Jan Omłot), Aleksander Wirpsza (ps. Leszek Szaruga, Jadwiga Kwiatkowska, Zbigniew Szczerski), Andrzej Wroński (ps. Andrzej Jasiński), Tadeusz Wypych (ps. W. Wychowski), Roman Zimand (ps. Leopolita).

Pismo było otwarte na różne style politycznego myślenia, choć niektórzy członkowie redakcji (W. Borowik, M. Kossakowski) deklarowali ideowe związki z tradycją przedwojennej niekomunistycznej lewicy. Poruszano problematykę polityczną, historyczną (m.in. Stefan Korboński, Aleksander Kiereński) i z zakresu nauk humanistycznych; zamieszczano wywiady ze znanymi postaciami życia publicznego, m.in. z Lechem Wałęsą, Bronisławem Geremkiem, Jackiem Kuroniem, Janem Lityńskim, Konradem Bielińskim, Marianem Terleckim, Maciejem Wierzyńskim; publikowano dokumenty, kroniki wydarzeń, felietony (m.in. Włodzimierza Wojnowicza), polemiki (m.in. pomiędzy J. Kuroniem a ks. Stanisławem Małkowskim), recenzje książek, listy do redakcji; szeroko omawiano problematykę praw człowieka w Polsce i na świecie; w 2. poł. l. 80. informowano o działalności Ruchu WiP.

Kolportowano na terenie całego kraju. Przedstawicielem na Zachodzie był Mieczysław Grudziński.

Wojciech Borowik, Włodzimierz Domagalski