„Zerwij Kajdany, Połam Bat...”

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

„Zerwij Kajdany, Połam Bat…”, podtytuł: „Niezależne pismo Solidarności Walczącej w Piechowicach”. Wydawane 1984 – III 1985 w Jeleniej Górze przez jeleniogórskich i piechowickich członków SW.

Pomysłodawcą i inicjatorem pisma był Władysław Niegosz. Założycielami pisma byli także Elżbieta Zawadzka i Edward Wryszcz (autor tytułu i winiety pisma). Ukazało się co najmniej 14 n-rów, obj. 2 s., format A4, druk na powielaczu, nakł. 500–1 tys. egz. (w 1984 ukazało się 12 n-rów, nr 13 oznaczony jako 12a). W redakcji: W. Niegosz i E. Zawadzka; informacje dostarczali E. Wryszcz i W. Niegosz. Pismo drukowali W. Niegosz i E. Zawadzka, na strychu domu Karoliny Niegosz przy ul. Tytusa Chałubińskiego w Jeleniej Górze-Sobieszowie, niektóre n-ry również E. Wryszcz oraz 2 n-ry Marian i Danuta Zagórni w swoim domu w Rybnicy. Skład odbywał się w mieszkaniu E. Zawadzkiej. Finansowane gł. ze środków własnych W. Niegosza; materiały poligraficzne (matryce, papier, tusz, farbę) dostarczała Bożena Nowak. Kolporterami byli: W. Niegosz (w ramach sieci kolportażu paczki z egz. pisma odbierali Ludwik Blumberg, Zdzisław Bykowski, Jacek Jakubiec, Larysa Kolk, Stanisław Kostka, Krzysztof Hieronim Kubasiak, Ryszard Kulesza, Ryszard Matusiak, Irena Mierzwińska, Jerzy Nalichowski, Antoni Nosewicz, Władysław Pałubicki, Marek Radomski, Romuald Ratyni, Jan Skowroński, Jan Tkaczyk, Zygmunt Wachowski) we współpr. m.in. z E. Zawadzką i Janem Zawadzkim (użyczał samochód), Maria Wojtaszek, Małgorzata Niegosz, E. Wryszcz, Marian Bieniek i B. Nowak. Publikowano dokumenty TKK, RKS Dolny Śląsk, SW, Rady Oddziałowej SW w Jeleniej Górze, Tymczasowego Komitetu Koordynacyjnego Region Jelenia Góra, a także obszerna część pisma dot. Dolnośląskich Zakładów Maszyn Elektrycznych Karelma w Piechowicach, represji działaczy opozycji jeleniogórskiej. Kolportowane bezpłatnie gł. w DZME Karelma i Kotlinie Jeleniogórskiej (m.in. Jelenia Góra, Kowary, Mysłakowice, Szklarska Poręba), a także w Kamiennej Górze, Lubaniu, Świeradowie-Zdrój, we Wrocławiu i w Zgorzelcu.

Funkcjonariusze WUSW w Jeleniej Górze rozpracowywali redaktorów i drukarzy pisma w ramach SOS krypt. Pismak.

Łukasz Sołtysik