Akademicka Grupa Oporu Politechniki Śląskiej

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Akademicka Grupa Oporu Politechniki Śląskiej (AGO), powstała 13 XII 1981 jako grupa osób zaangażowanych w ratowanie księgozbioru uczelnianej „S”. Inicjatorzy: studenci Henryk Metz i Andrzej Sobański oraz asystent z Wydz. Automatyki Andrzej Jarczewski; wkrótce dołączyli: Sylwester Chojkiewicz (pierwszy przewodniczący AGO), Piotr Jankowski, Krzysztof Cegielski, Marek Rak, Kazimierz Matuszny, Witold Gabryś i inni; spośród naukowców do AGO należeli m.in. Anna Dubińska (obecnie Szczerbińska), Henryk Jakubiec, Krzysztof Stangel. Całością kierował Andrzej Jarczewski utrzymujący stały kontakt z Tadeuszem Drzazgowskim, rzeczywistym organizatorem i przewodniczącym Gliwickiej Delegatury „S”.

Do najbardziej spektakularnych działań AGO należało współorganizowanie manifestacji w Gliwicach 3 V i 31 VIII 1982. 10 XI 1982 na wezwanie AGO (zgodnie z apelem TKK) ok. 300 studentów Wydz. Automatyki opuściło zajęcia na 15 min. i w ustalonym porządku spacerowało korytarzami i schodami.

W ramach AGO istniało kilka struktur: 1. Grupa Pomocowa – powstała w pierwszych miesiącach stanu wojennego i do 1988 (niezależnie od AGO) pomagała finansowo i rzeczowo rodzinom internowanych i uwięzionych, także w znalezieniu pracy, zapłaceniu grzywien itd.; 2. Wydawnictwo AGO – po przeszkoleniu przez T. Drzazgowskiego wydawało pismo „AGO”, także tomik poezji Reduta śląska (1982) i prozy Stan ducha (1983), drukowało pismo „Manifestacja Gliwicka” (od V 1982 i sporadycznie w następnych latach), w 1982 także 3 nr. dodatku literackiego „Stan Ducha”; po utracie drukarni w połowie 1984 drukowało m.in. „Tygodnik Wojenny” z klisz dostarczonych z Warszawy, kartki okolicznościowe itp.; 3. Niezależny Zespół Studentów Fotografów – wydał dwa albumy fotograficzne, każdy w nakładzie kilkudziesięciu egz. z otrzymanych klisz: Wydarzenia Gdańskie i Lubin ’82, dokumentował wydarzenia bieżące; 4. Niezależna Grupa Malarzy Pejzaży – wyspecjalizowana w malowaniu na murach; w nocy 23/24 VII 1982 Jarosław Cyrankiewicz z pomocą NGMP namalował napis „Solidarność żyje” na wieżowcu przy al. Majowej 16 w Gliwicach pionowo od 10. piętra do parteru; 5. Struktura kolportażowa, w której działali: K. Matuszny, M. Rak, M. Słoboda i inni.

W VI 1984 aresztowano J. Cyrankiewicza i W. Gabrysia (zwolnieni w VII 1984 na mocy amnestii), we IX 1985 A. Jarczewskiego. Do 1989 AGO utrzymywała kolportaż, wspierała reaktywowanie NZS, uczestniczyła m.in. w informowaniu Radia Wolna Europa o strajkach górniczych w VIII 1988. Pod KWK Knurów zatrzymano wtedy A. Jarczewskiego, K. Matusznego i M. Słobodę, którzy później ze Sławomirem Skrzypkiem (NZS) zorganizowali ostatnią gliwicką manifestację 3 V 1989.

Andrzej Jarczewski