Antoni Heda

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Antoni Heda, ur. 11 X 1916 w Małomierzycach k. Iłży, zm. 14 II 2008 w Warszawie. Absolwent Kolejowej Szkoły Technicznej w Radomiu, Wydz. Elektryczno-Mechaniczny, z dodatkowym kursem zbrojeniowym (1936).

1936-1939 pracownik Izby Pomiarów w Fabryce Zbrojeniowej w Starachowicach, 1937-1938 w Szkole Podchorążych Rezerwy 2. Dywizji Legionów w Sandomierzu, przydzielony do 4 pp. W 1939 uczestnik walk 12. Dywizji Piechoty pod Iłżą, następnie na Lubelszczyźnie. 1939-1940 w ZWZ; w VII 1940 zatrzymany przez Sowietów podczas próby przejścia granicy, przetrzymywany w Brześciu, w IV 1941 skazany na 7 lat łagru, w VI 1941, po ponownym śledztwie, na 12 lat łagru, 22 VI 1941 uwolniony podczas ataku Niemiec na ZSRS. W 1941 zatrzymany przez Niemców i osadzony w niemieckim obozie dla jeńców sowieckich k. Terespola, skąd uciekł. 1942-1944 w AK: Komendant Podobwodu Iłża, dowódca oddziału partyzanckiego (ps. Szary), uczestnik operacji Burza w 2. batalionie 3. pp AK. W 1945 w Ruchu Oporu AK, organizacji Nie i Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj w okręgach kieleckim i radomskim; 5 VIII 1945 ok. 250-osobowy oddział AK pod jego dowództwem rozbił więzienie w centrum Kielc, przy ul. Zamkowej, i uwolnił ok. 354 więźniów, głównie żołnierzy AK. Po VIII 1945 jako Antoni Wiśniewski wyjechał na Wybrzeże, następnie do Ostródy. W 1948 aresztowany w Gdyni, skazany na 4-krotną karę śmierci, zamienioną aktem łaski na dożywocie, osadzony w areszcie Warszawa-Mokotów, następnie w ZK w Rawiczu i we Wronkach, w 1956 zwolniony na mocy amnestii.

Od IX 1980 w „S”; w 1981 przewodniczący Niezależnego Związku Kombatantów przy „S”.

13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Warszawie-Białołęce, zwolniony 1 I 1982.

1990-2008 współorganizator i prezes Światowej Federacji Polskich Kombatantów. W 1990 awansowany do stopnia płk. W 2006 Komendant Główny Związku Strzeleckiego, awansowany do stopnia gen. brygady.

Autor książki Wspomnienia „Szarego” (1991; 2009).

Odznaczony m.in.: 2-krotnie Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski z Gwiazdą (2008).

Anna Grażyna Kister