Archiwum

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Archiwum, wydawnictwo założone w 1977 w Warszawie przez Jacka Arcta i Jadwigę Żelechowską we współpracy z grupą osób, które od 1974 powielały techniką fotograficzną wydawnictwa emigracyjne i ulotki (m.in. zawiadamiające o mszach rocznicowych). Działało do 1981 (do 1978 bez nazwy), w 1978 powstała formalna struktura i przyjęto nazwę.

W składzie redakcji: J. Arct i J. Żelechowska (program wydawniczy), Maria Floryńska (redagowanie, przepisywanie na maszynie, druk), Elżbieta i Kazimierz Starowiejscy (udostępnianie mieszkania, druk), Andrzej Sadownik i Marek NN (druk), Halina Witakowska, Barbara Migaj i jej matka (przechowywanie materiałów, pomoc). Drukowano początkowo techniką tzw. sito-sączka i równolegle fotograficzną, następnie na skonstruowanym przez J. Arcta powielaczu oraz powielaczu spirytusowym i białkowym, także techniką sitodruku. Grupa świadczyła bezpłatne usługi drukarskie dla inicjatyw niezależnych.

1977-1980 wydrukowano dla niezależnych wydawnictw m.in.: N. Naruszewicz (ps. Leszka Moczulskiego), Zarys historii PRL i Katyń (Społeczny Instytut Pamięci Narodowej im. J. Piłsudskiego); Karol Głogowski, Ruch Obrony (Wydawnictwo Polskie); „Opinię” (7 nr., z czego nr. 4-7 sygnowane: Wydawnictwo Polskie); okładkę do niezależnego pisma „Zapis” – nr 2; reedycje niezależnych pism: „Komunikat” KOR – nr. 3, 4, 6, 7; „Bratniak” – nr. 4 i 5; ulotki ROPCiO i KSS KOR. 1978-1980 w ramach własnej serii wydawniczej „Przemilczana przeszłość” opublikowano książki małego formatu o tematyce związanej z historią współczesną przeznaczone głównie dla młodzieży, m.in. W. Broniewskiego Wiersze poety z lat 1941-1944 (1979); A. Szczypiorskiego Proces. Niepublikowana przedmowa do książki Kazimierza Moczarskiego „Rozmowy z katem” (1979); W. Woroszylskiego Dziennik węgierski; poza serią wydano Śpiewnik Wybrzeża. Wszystkie tytuły kolportowano przez sieć kolportażu ROPCiO i NOWej, wysyłano egzemplarze obowiązkowe do Biblioteki Narodowej.

W VIII/IX 1980 wydawano materiały strajkowe i odezwy dla tworzących się struktur „S”. 1980/1981 działalność zawieszono. Po 13 XII 1981 na sprzęcie wydawnictwa wydrukowano kilka tys. ulotek nawołujących do wystawienia w oknach zapalonych świeczek.

Anna Grażyna Kister