August Chełkowski

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

August Chełkowski, ur. 27 II 1927 w Telkwicach k. Sztumu, zm. 31 X 1999. Absolwent Uniwersytetu Poznańskiego, Wydz. Fizyki (1952), w 1959 doktorat, w 1963 habilitacja, w 1990 prof. zw.

1950-1951 asystent w Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu, 1953-1967 adiunkt na Uniwersytecie Poznańskim (od 1955 im. Adama Mickiewicza), następnie docent w Katedrze Fizyki Doświadczalnej UAM, 1967-1973 docent w Katedrze Fizyki Ciała Stałego Filii UJ w Katowicach (od 1968 Uniwersytet Śląski), 1973-1999 prof. w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego Instytutu Fizyki UŚ. 1968-1999 kierownik Zakładu Fizyki Ciała Stałego IF (do 1969 Katedry FCS), 1969-1976 i 1983-1986 dyr. IF, 1968-1972 dziekan Wydz. Matematyki, Fizyki i Chemii, I-VIII 1981 prorektor, IX 1981 - I 1982 rektor UŚ.

Od IX 1980 w „S”. Angażował się w działalność Wszechnicy Górnośląskiej, uczestnik strajków ostrzegawczych.

13 XII 1981 internowany (jako jedyny rektor w Polsce) w Ośr. Odosobnienia w Katowicach, 19 XII 1981 zwolniony; w I 1982 odwołany ze stanowiska rektora; 1982-1989 wielokrotnie stawał w obronie represjonowanych działaczy (petycje do władz), zbierał składki na pomoc dla represjonowanych pracowników UŚ i ich rodzin. 1982-1985 członek Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Europejskiego Towarzystwa Fizycznego Międzynarodowej Unii Krystalografii.

1989-1999 senator RP z listy KO „S”, członek senackiej Komisji Edukacji, wiceprzewodniczący Komisji Gospodarki, przewodniczący Komisji Ochrony Środowiska, członek Komisji Spraw Zagranicznych i Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych oraz Podkomisji do Spraw Integracji Europejskiej, przewodniczący Komisji Nauki i Edukacji, 1991-1993 Marszałek Senatu. 1996-1999 w RS AWS.

Autor wielu prac naukowych z zakresu fizyki, w szczególności fizyki ciała stałego.

Laureat Nagrody Lux ex Silesia ufundowanej przez Metropolitę Katowickiego abp. Damiana Zimonia (1998). Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2009).

30 VII 1981 lub 13 XII 1982 – 8 IX 1988 rozpracowywany przez Wydz. III-1 WUSW w Katowicach w ramach KE krypt. Działacz.

Magdalena Marzec