Białoruskie Zrzeszenie Studentów

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Białoruskie Zrzeszenie Studentów (Biełaruskaje Ab’jednannie Studentau – BAS), niezależna, ogólnopolska organizacja założona 30 V 1981. Zrzeszała studentów i absolwentów uczelni wyższych narodowości białoruskiej – obywateli PRL, miała na celu m.in. rozwijanie ich aktywności społecznej, pogłębianie postaw tolerancji i poszanowania dla tradycji oraz „nowych wartości głoszonych przez młodzież akademicką”.

Po odmowie 29 VII 1981 rejestracji BZS przez Ministerstwo Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki postanowiono tworzyć struktury uczelniane, legalizowane przez rektorów. Jesienią 1981 o rejestrację BZS wystąpili do rektora studenci Uniwersytetu Warszawskiego, rozpoczęto też wydawanie biuletynu „Aposznija pawiedamlenni” („Wiadomości z ostatniej chwili”), organizowano spotkania z białoruskimi twórcami i historykami Białorusi. Starania o rejestrację przerwało wprowadzenie stanu wojennego.

Po 13 XII 1981 władze uznały BZS za organizację antykomunistyczną inspirowaną przez NZS, do jesieni 1988 BZS funkcjonowało jako grupy towarzyskie. Wydawano poza cenzurą śpiewniki patriotycznych pieśni białoruskich, organizowano rajdy, obchodzono rocznice ogłoszenia niepodległości Białorusi (25 III 1918), od wiosny 1988 do końca 1989 w ramach powołanego Białoruskiego Uniwersytetu Ludowego prowadzono działalność samokształceniową. 26 III 1988 w Warszawie ponownie powołano Komitet Założycielski BZS, rejestracja nastąpiła 29 XI 1988.

Tomasz Danilecki