Bractwo Oblatów św. Brygidy

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Bractwo Oblatów św. Brygidy, 1984-1988. Działające przy parafii św. Brygidy w Gdańsku Bractwo Oblatów jako organizacja o charakterze religijnym istniało już przed 1981. W I 1984 do ks. Henryka Jankowskiego, proboszcza parafii, zgłosili się pracownicy Stoczni Północnej im. Bohaterów Westerplatte w Gdańsku: Roman Wyżlic – przew. Rady Pracowniczej, Andrzej Adamczyk – członek Rady Pracowniczej, Adam Drąg – członek Prezydium KZ „S”, b. internowany, z propozycją kontynuowania przy parafii pomocy represjonowanym i ich rodzinom zapoczątkowanej przez jawną Kasę Zapomogowo-Pożyczkową działającą w Stoczni I 1982 – VI 1983 (do aresztowania R. Wyżlica i A. Adamczyka). Ks.H.Jankowski zaproponował stoczniowcom przystąpienie do Oblatów św. Brygidy i dopisanie do statutu Bractwa pomocy internowanym i ich rodzinom. Pozwoliło to opozycjonistom spotykać się i działać jawnie. Z czasem rozpoczęto działalność samokształceniową: szkolenia związkowe i prawne, wykłady historyczne, a samo Bractwo zmieniło formułę organizacyjną na wzorowaną na regule Zakonu Templariuszy: członkowie dzielili się na Braci (lub Siostry) i sympatyków, ustanowiono uroczysty tekst przysięgi: „Ślubuję służyć Kościołowi i Narodowi”, składanej się na Ołtarz i Sztandar (przysięga nie była obowiązkowa). Pierwsze publiczne wystąpienie członków Bractwa Oblatów św. Brygidy miał miejsce w czasie procesji Bożego Ciała w 1984: ok. 400 jednakowo ubranych (białe koszule, niebieskie krawaty) członków organizacji przeszło w kolumnie od kościoła Mariackiego do kościoła św. Brygidy, wraz z nimi szedł Lech Wałęsa. Członkowie Bractwa zabezpieczali (przed osobami np. nietrzeźwymi, prowokatorami) uroczystości religijno-patriotyczne, np. Msze za Ojczyznę, msze rocznicowe. Szefem Bractwa został Adam Drąg, szefem gdańskiego oddziału – Andrzej Adamczyk, inspiratorem podejmowanych działań - Roman Wyżlic. Przełomowym momentem w pracy organizacji był udział w pogrzebie ks. Jerzego Popiełuszki: członkowie Bractwa stanowili osobistą ochronę ks. H. Jankowskiego, po pogrzebie pełnili dyżury przy grobie, pilnowali porządku i zajmowali się obsługą pielgrzymów, co spowodowało, że w różnych miejscach Polski zaczęły powstawać jego oddziały. Bractwo współorganizowało Pielgrzymki Ludzi Pracy na Jasną Górę, ochraniało papieskie uroczystości podczas wizyty Jana Pawła II w VI 1987 w Trójmieście (zaangażowanych było ok. 2700 mężczyzn i 250 kobiet). Od 1985, w odpowiedzi na apel Episkopatu Polski o niepicie alkoholu w sierpniu, Bractwo podjęło akcje pikietowania sklepów monopolowych z transparentami z wypisanymi „solidarycą” hasłami: „Gdańsk ma być zawsze trzeźwy”, „Kto się upija, Polsce nie sprzyja”, „Polaku, w Sierpniu nie wchodź do sklepu monopolowego”, „Polaku poprzyj apel Episkopatu – nie pij wódki w Sierpniu”. Pierwsza pikieta w VIII 1985 zakończyła się krótkotrwałym zatrzymaniem uczestników przez MO, w nast. latach zatrzymań już nie było. Bardzo ważną rolę dla rozwoju Bractwa odegrał bp gdański Tadeusz Gocłowski, w jego gestii było być albo nie być Bractwa; szczególnie zasłużyli się: ks. H. Jankowski, ks. Markiton, ks. Stanisław Dułak – specjalny pełnomocnik do opieki nad Bractwem ustanowiony przez bp. T. Gocłowskiego.

Arkadiusz Kazański