Czesław Bielecki

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Czesław Bielecki, ur. 3 V 1948 w Warszawie. Absolwent Politechniki Warszawskiej, Wydział Architektury (1973); w 1997 doktorat.

21-22 III 1968 uczestnik strajku okupacyjnego na PW, aresztowany kilka dni później za próbę koordynacji działań PW i Uniwersytetu Warszawskiego, w VI 1968 zwolniony po umorzeniu śledztwa. 1970-1979 członek konspiracyjnej grupy Polska Walcząca (m.in. z Janem Jabłkowskim, Magdaleną Dietrich, Maciejem Gellerem, Gerhardem Kloską, Jarosławem Andersem). Od 1972 instruktor 23. WDH Pomarańczarnia, przedtem 105. WDH im. Romualda Traugutta; uczestnik akcji ulotkowych, w 1977 akcji rozwinięcia na blokach osiedla Za Żelazną Bramą w Warszawie transparentów w obronie aresztowanych członków i współpracowników KOR. W 1977 jego projekty plakatów były eksponowane na Biennale Dysydentów w Wenecji. Architekt praktykujący w Polsce, Francji, Izraelu, RFN. W 1978 opublikował esej „Ciągłość w architekturze”. 1979-1980 szef poligrafii w tajnym PPN. Jako publicysta polityczny debiutował pod ps. Maciej Poleski w paryskiej „Kulturze” artykułem Wolność w obozie, IV 1979.

Od IX 1980 w „S”, członek Komisji Kultury ZR Mazowsze. Autor plakatów, z których „Kardiogram” z 1980 jest jednym z eksponatów w Muzeum Muru Berlińskiego. Inicjator grupy twórczej Dom i Miasto, która przygotowała ekspozycję „Odbudowa miasta” na warszawski Kongres Międzynarodowej Unii Architektów w 1981.

Po 13 XII 1981 w konspiracji. 1982-1989 założyciel i szef podziemnego Wydawnictwa CDN wydającego książki (ponad 100 tytułów) i pisma podziemne: od 1982 „Tygodnik Mazowsze” (część nakł. – ponad 10 tys.), „Reduta”, „Godność”, od 1984 „Obóz”, „Biuletyn Międzywydawniczy BMW”. Jeden z najważniejszych niezależnych publicystów politycznych (21 uwag o dialogu z terrorystą, Program i organizacja, Pomysły polityczne). Programem CDN była sowietologia stosowana. Od 1982 bezpośrednio współpracował z Jerzym Giedroyciem z Instytutu Literackiego w Paryżu, organizator za pośrednictwem kurierów kanału przepływu materiałów między opozycją w Polsce a Zachodem. Inicjator akcji (przeprowadzanych przez współpracowników CDN), m.in. audycja Zbigniewa Bujaka w rocznicę Powstania Warszawskiego na Cmentarzu Wojskowym czy rozesłanie działaczom reżimu komunistycznego fałszywych dyplomów od gen. Wojciecha Jaruzelskiego z podziękowaniem za kolaborację z reżimem komunistycznym. Współpracownik RKW „S” Mazowsze i Grup Oporu Solidarni. W V 1983 aresztowany, nierozpoznany jako Maciej Poleski i zwolniony w VII 1983 na mocy amnestii. Współautor bestsellera Mały konspirator (z Janem Krzysztofem Kelusem i Urszulą Sikorską, 1983). Od 1984 współwłaściciel firmy architektonicznej DIM ’84 Dom i Miasto. 13 IV 1985 ponownie aresztowany (z żoną Marią Twardowską), 15 X 1985 w AŚ Warszawa-Mokotów podjął trwającą 11 mies. (do uwolnienia) głodówkę o status więźnia politycznego (dokarmiany siłą), 12 IX 1986 zwolniony na mocy amnestii. Przedstawiciel Wydawnictwa CDN w Konsorcjum Wydawnictw Niezależnych.

W 1989 współzałożyciel klubu Porozumienie ponad Podziałami. 1990-1995 doradca prezydenta Lecha Wałęsy, w Radzie ds. Stosunków Polsko-Żydowskich i Radzie ds. Samorządu; w 1992 doradca rządu Jana Olszewskiego. W 1996 założyciel Ruchu Stu. 1997-2001 poseł RP z listy AWS, przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych i szef polskiej delegacji do Zgromadzenia Parlamentarnego NATO. Członek Stowarzyszenia Wolnego Słowa, SARP i Pen Clubu.

Pomysłodawca budowy SocLandu Muzeum Pamięci Komunizmu w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie; projektant siedziby TVP w Warszawie i siedziby Operatora PSE w Konstancinie, kwatery Zgrupowania AK „Żywiciel”, Stacji Radegast – pomnika Zagłady Litzmannstadt Getto i pomnika Polaków Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Autor książek: Mały jawniak (1988), Z celi do celi. Listy do żony (1990), Gra w miasto (1996), Plan akcji (1997), Głowa (2003), Więcej niż architektura. Pochwała eklektyzmu (2005), Wizja Polski (2007), Wolność – zrób to sam (2009), Scenarzysta (2009).

Laureat nagród Pulsu i Dziennikarzy Niezależnych (1985), Fundacji Polcul, Nagrody im. Alfreda Jurzykowskiego (1987); wyróżniony Odznaką Zasłużony Działacz Kultury (1999), Złotym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci (2005), odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

Od 17 VI 1983 rozpracowywany przez Wydz. III-2 KS MO/SUSW w ramach SOR krypt. Agat.

Mirosława Łątkowska, Adam Borowski