Czesław Hołub

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Czesław Hołub, ur. 2 IV 1925 w Brześciu n. Bugiem. Absolwent LO dla Pracujących w Stargardzie Szczecińskim (1958), w 1959 student Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydz. Filozoficzno-Historyczny, po 1. roku relegowany, historyk samouk.

Od 1939 członek Szarych Szeregów, żołnierz ZWZ, nast. AK w Oddziale Dywersyjnym III Odcinka batalionu Wachlarz, 18 I 1943 uczestnik akcji odbicia więźniów z więzienia gestapo w Pińsku (dowódca: Jan Piwnik ps. Ponury), odznaczony za nią Krzyżem Walecznych i Krzyżem Virtiti Militari, żołnierz Kedywu – Odcinek I, w 1944 ciężko ranny w akcji wysadzania pociągu (utrata oka i palca), partyzant w Oddziale Watra IV, w 1945 w AK Obywatelskiej na Podlasiu; nie ujawnił się, w VI 1945 osiadł w Stargardzie Szczecińskim, po dekonspiracji w oddziale partyzanckim Ruchu Oporu AK w trójkącie leśnym Szczecin Dąbie – Stargard Szczeciński – Goleniów, następnie w olsztyńskim Okręgu WiN, z-ca szefa Inspektoratu WiN w Mrągowie; aresztowany w XII 1946, podczas śledztwa torturowany (m.in. przez Alfreda Zimmermanna, zwanego katem), 31 V 1947 skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Olsztynie na karę śmierci, zamienioną na mocy amnestii na 15 lat więzienia, osadzony w ZK w Rawiczu i Strzelcach Opolskich, zwolniony w 1956. Inwigilowany przez UB, następnie przez SB do 1988. 1960-1963 pracownik Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Szczecinie, 1964-1967 Zakładu Eksportowo-Importowego w Porcie Szczecińskim, 1968-1980 kierownik zaopatrzenia w Fabryce Kontenerów Unikon w Szczecinie. 18-22 XII 1970 współorganizator strajku okupacyjnego tamże.

22-30 VIII 1980 uczestnik strajku w FK Unikon; od IX 1980 w „S”. W 1981 szef zaopatrzenia w Kombinacie PGR w Dolicach.

15-18 XII 1981 uczestnik strajku, przewodniczący KS w swoim zakładzie; zwolniony z pracy, od 1982 na emeryturze. 1982-1985 członek lokalnej struktury podziemnej „S”, autor ulotek, kolporter podziemnych wydawnictw m.in. Katyń, Władysława Pobóg-Malinowskiego Najnowsza historia polityczna Polski, Krystyny Kersten Historia Polski; prelegent w Duszpasterstwie Ludzi Pracy w Stargardzie Szczecińskim.

1989-2000 prezes Koła Żołnierzy AK w Stargardzie Szczecińskim; od 26 VII 1990 członek zwyczajny „S” Polskich Kombatantów w Gdańsku.

Autor książek: Polityczne skutki Powstania Warszawskiego (Londyn 1958), Wśród bagien, trzęsawisk i mgły (Światowy Związek Żołnierzy AK, Stargard Szczeciński 1997).

Odznaczony krzyżem Semper Fidelis (1981), Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (1989), medalem Pro Memoria (2005), Krzyżem WiN (dla dowódców oddziałów), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007).

Sylwia Wójcikowa