Czesław Sadłowski

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Czesław Sadłowski, ks., ur. 5 XII 1938 w Malinówce k. Suwałk. Absolwent Wyższego Seminarium Duchownego w Warszawie (1967), 4 VI 1967 święcenia kapłańskie.

Od IX 1967 wikariusz w parafii św. Rocha w Jasieńcu, dekanat grójecki; od 1974 proboszcz parafii św. Jana Chrzciciela w Zbroszy Dużej. Od 1969 jako wikariusz parafii w Jasieńcu odprawiał także msze św. w pobliskiej Zbroszy Dużej, wobec braku kaplicy – w prywatnych budynkach; tamże w 1969 budowniczy kaplicy zlikwidowanej przez władze, 4 VII 1969 zatrzymany, następnie w 1969 12-krotnie skazywany przez kolegium ds. wykroczeń na kary grzywny za organizowanie nielegalnych zgromadzeń (msze św. w prywatnych domach lub na otwartej przestrzeni) oraz wyświetlanie filmów i przeźroczy bez zezwolenia (po nabożeństwach); 21 I 1970 skazany wyrokiem Sądu Powiatowego w Grójcu na karę 3 mies. więzienia za „nielegalne wyświetlanie filmów”, w VIII 1970 SN zamienił wyrok na karę w zawieszeniu. Następnie celebrans mszy św. odprawianych w ustawionej na prywatnej posesji kaplicy-namiocie, zlikwidowanej przez władze 22 III 1972 (w czasie likwidacji doszło do profanacji Najświętszego Sakramentu); w 1972, na skutek ostrych protestów parafian i stanowczej reakcji Kościoła, władze wydały pozwolenie na budowę świątyni (poświęcona jako św. Jana Chrzciciela 17 VIII 1974). Od 1974 kanonik w nowo wybudowanym kościele w Zbroszy Dużej. Od połowy l. 70. współpracownik opozycji: w 1976 po protestach robotniczych w Radomiu i Ursusie publicznie piętnował metody represji stosowane wobec uczestników wydarzeń Czerwca 1976; w 1977 inicjator petycji do Sejmu PRL (podpisanej przez ponad 1 tys. osób z okolic Zbroszy Dużej) w obronie aresztowanych członków KOR i przetrzymywanych w więzieniach robotników Radomia; 9 IX 1978 współorganizator w Zbroszy Dużej Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Grójeckiej (po wprowadzeniu niekorzystnej dla rolników ustawy emerytalnej), który wydawał i kolportował niezależne pisma: „Niezależny Ruch Chłopski”, „Biuletyn Informacyjny Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Grójeckiej”; inicjator i gospodarz w Zbroszy Dużej Uniwersytetu Ludowego, który rozpoczął działalność 3 II 1979 (wykłady m.in. nt. historii ruchu ludowego, prawa i ekonomii, wygłaszane przez działaczy opozycji, m.in. Jacka Kuronia, Marzenę Kęcik, Wiesława Kęcika, Zbigniewa Romaszewskiego), organizator biblioteki niezależnych wydawnictw, drukarz (na powielaczu) literatury religijnej dla Kościoła rzymsko-katolickiego w Czechosłowacji i ZSRS.

1978-1985 obserwowany przez funkcjonariuszy SB, rozpracowywany operacyjnie: zastraszany, przesłuchiwany, otoczony rozbudowaną siecią tajnych współpracowników; w II 1980 zarekwirowano ukryty na plebanii powielacz; 7 I 1982 podjęto próbę podpalenia plebanii.

W XI 1989 organizator Radia Parafialnego Zbrosza Duża, założyciel biblioteki z bogatym księgozbiorem; organizator klubu piłkarskiego i siłowni. Od II 2008 Kapelan Jego Świątobliwości Benedykta XVI. Od VII 2009 na emeryturze.

Laureat Nagrody Fundacji Polcul (1990), odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

Bogusław Bek