Drukarnia Wilno im. gen. L. Okulickiego „Niedźwiadka”

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Drukarnia „Wilno” im. gen. L. Okulickiego „Niedźwiadka”, tajna drukarnia działająca w Zagórzanach 1 koło Gdowa 1983-1993. Umieszczona była w bunkrze z pełną infrastrukturą i zapleczem, tajnym wejściem, wybudowanym 1983 pod budynkiem pracowni w gospodarstwie Anny i Jerzego Hlebowiczów. Bunkier (całkowita powierzchnia użytkowa ok. 14 m², wysokość – ok. 2 m) wykonany z armatury zbrojeniowej i grubej warstwy betonu zaprojektował inż. Witold Bator (ps. Gucio) a wybudowali: Jerzy i Piotr Hlebowiczowie, Józef Mroczek (ukrywający się), Józef Janiszewski, Stanisław Dembowski, Jan Bryjak. Konspiracyjna budowa trwała rok.

Drukarnia w Zagórzanach była najważniejszym obiektem Porozumienia Prasowego Solidarność Zwycięży. Drukowano tu ponad 40 tytułów (stale oraz okolicznościowo) m.in.: „Solidarność Zwycięży” (potem „Solidarność Walcząca Zwycięży” i „Solidarność Walcząca”), „Kurierek B”, „Żywią i Bronią”, „Niepodległość” (LDPN), „Dodatek Polityczny” i „Dodatek Historyczny”, „Vade Mecum”.

Drukiem pism zajmowali się: Zbigniew Nowak (ps. Edziu), Piotr Hlebowicz, Józef Mroczek, sporadycznie Marian Stachniuk, Joanna Bryjak i Józef Janiszewski. W okresie późniejszym dołączyli: Janina Jadwiga Chmielowska (ukrywająca się), Jerzy Lemański, Leonardas Vilkas (Litwa), Maciej Ruszczyński. W 1985 w drukarni gościł członek brytyjskiej Izby Gmin (najprawdopodobniej Colin Brevur), przywieziony z Krakowa z opaską na oczach. Transport materiałów poligraficznych i prasy podziemnej z Krakowa do Zagórzan (ok. 40 km) oraz wywóz wydrukowanej literatury zapewniali: W. Bator (samochód Tarpan), J. Hlebowicz (Żuk), J. Bryjak (UAZ) oraz M. Stachniuk (Fiat). Przez cały okres funkcjonowania drukarnia nie zanotowała żadnej wpadki.

Piotr Hlebowicz