Eugeniusz Krystian

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Eugeniusz Krystian, ur. 31 VII 1955 w Bieruniu Starym. Ukończył Technikum Rolnicze w Pszczynie (1976), następnie Technikum Górnicze dla Pracujących w Tychach-Lędzinach (1980), absolwent Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania w Karlsruhe (2004).

1976-1978 pracownik Spółdzielni Produkcyjnej w Bojszowach, 1978-1981 górnik, instruktor nowoprzyjętych w KWK Ziemowit w Tychach-Lędzinach. W VIII 1976 przekazał robotnikom Zakładów Metalowych w Radomiu pieniądze zebrane przez studentów Politechniki Śląskiej w Gliwicach w ramach pomocy poszkodowanym w wydarzeniach czerwcowych, w czasie powrotu do domu poddany rewizji, następnie w VIII 1976 skazany przez Kolegium ds. Wykroczeń w Tychach za zakłócanie porządku publicznego.

31 VIII – 3 IX 1980 współorganizator strajku, członek KS w KWK Ziemowit, delegowany m.in. z M. Stroczyńskim i H. Żołną do KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju. Od IX 1980 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego, od 10 I 1981 członek KZ, IX 1980 – 1981 Zakładowy Społeczny Inspektora Pracy. 16 XII 1980 uczestnik uroczystości odsłonięcia Pomnika Poległych Stoczniowców w Gdańsku i Gdyni.

13 XII 1981 ukrył w domu część książek z siedziby KZ, zorganizował bibliotekę funkcjonującą do 1985. 14 XII 1981 uczestnik masówki w cechowni KWK Ziemowit. 15-20 XII 1981 współorganizator strajku, w kierownictwie KS (z M. Stroczyńskim i I. Stawarzem) na poziomie 500 m w KWK Ziemowit, 16/17 XII 1981 w grupie 5 osób przeszedł chodnikami (ok. 12 km) do KWK Piast, grupa nawiązała kontakt ze strajkującymi, uczestnik uzgodnień zasad wzajemnej pomocy i współpracy między kopalniami. 20 XII 1981 chory wywieziony na powierzchnię; po powrocie do domu zatrzymany, przewieziony do KM MO w Tychach, zwolniony z pracy. Pomimo opinii lekarza więziennego o konieczności leczenia szpitalnego 23 XII 1981 tymczasowo aresztowany i bez dostępu do leków przetrzymywany w KM MO w Tychach, podczas przesłuchań pobity (21 XII 1981). Od 28 XII 1981 przetrzymywany w AŚ w Katowicach. 1 II 1982 wyrokiem Sądu Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu na sesji wyjazdowej w Katowicach skazany na karę 3 lata więzienia i 2 lat pozbawienia praw publicznych. Od III 1982 osadzony w ZK w Raciborzu, od V 1982 we Wrocławiu. Od IX 1982 na 9-miesięcznej przerwie w odbywaniu kary z powodu bardzo złego stanu zdrowia (choroba płuc). 8 VI 1983 warunkowo zwolniony na mocy aktu łaski Rady Państwa (wniosek obrońcy). Do 1985 bez zatrudnienia. Pomoc otrzymywał od F. Kucza i F. Norasa, Amnesty International, pomoc lekarską od dr A. Appelt. 1983-1985 udostępnił własne mieszkanie na niedzielne tajne spotkania członków „S”, brał udział w comiesięcznych zebraniach u Franciszka Kucza w Lędzinach-Hołdunowie, 1984-1985 wielokrotnie dotkliwie pobity w czasie powrotu ze spotkań, uczestnik regularnych (sobota-poniedziałek) akcji ulotkowych i malowania haseł (wraz z A. Kocurkiem), uczestnik pielgrzymek ludzi pracy do Piekar Śląskich i Częstochowy. IX 1983 – IV 1985 nieustannie inwigilowany przez SB, od I 1985 ze znacznie większym nasileniem. O różnych porach dnia i nocy, często 2 razy w tygodniu, przesłuchiwany 3-6 godzin w KM MO w Tychach, nierzadko bity i upokarzany, szantażowany i zachęcany do wyjazdu z Polski.

Od 30 IV 1985 na emigracji w RFN, w 1990 dołączyła rodzina. 1985-1986 bez zatrudnienia, na zasiłku. 1986-1996 zatrudniony w zakładzie Metzeler w Mannheim, od 1998 Technischer Augestellter w Urzędzie Miasta Mannheim.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Polonia Restituta (2009).

Halina Żwirska