Głodówka w Krakowie-Bieżanowie

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Głodówka w Krakowie-Bieżanowie, odbyła się 19 II – 31 VIII 1985, zorganizowana na terenie kościoła Narodzenia NMP w Krakowie-Bieżanowie z inspiracji Radosława Hugeta, jednego z członków założycieli Inicjatywy Obywatelskiej w Obronie Praw Człowieka Przeciw Przemocy, przy pomocy Anny Walentynowicz. Opieka duszpasterska: ks. Adolf Chojnacki, rzeczniczka i opiekunka głodujących: Anna Walentynowicz, opieka lekarska: dr Irena Szmyd z Bieżanowa (odwiedziny i badanie dwa razy dziennie).

Bezpośrednią przyczyną głodówki było aresztowanie w Gdańsku działaczy „S”, m.in. Andrzeja Gwiazdy (16 XII 1984) za próbę złożenia kwiatów pod pomnikiem Ofiar Grudnia oraz Adama Michnika, Władysława Frasyniuka i Bogdana Lisa (13 II 1985) pod zarzutem udziału w konspiracyjnym posiedzeniu TKK, wydalenie z kraju Seweryna Blumsztajna, skazanie Józefa Piniora, rozpętanie kampanii nienawiści przeciwko księżom, w szczególności ks. Kazimierzowi Jancarzowi, ks. Stanisławowi Małkowskiemu i ks. Henrykowi Jankowskiemu. W wydanym na początku głodówki oświadczeniu skierowano do władz PRL żądania wolności słowa, zaprzestania ataków na Kościół katolicki w Polsce i prześladowania jego kapłanów, uwolnienia więźniów politycznych, zaprzestania aresztowań i wyroków za przekonania, bicia zatrzymanych, szykan psychicznych, wyrzucania z pracy z powodów politycznych, haniebnej i bezprawnej kary banicji.

Początkowo głodowano w kościele, po interwencji władz i kurii przeniesiono się do pomieszczeń parafialnych; głodujący otrzymywali z parafii wszelką pomoc, w tym również w zakresie druku i kolportażu ulotek.

Początkowo w proteście wzięło udział 8 osób: Anna Galus, Bożena i Radosław Hugetowie, Mieczysław Majdzik, Agata Michałek, Piotr Świder, Witold Toś, Anna Walentynowicz. Planowano, że głodówka będzie trwać tydzień lub nieco dłużej, jednak w wyniku szerokiego społecznego odzewu i napływu chętnych trwała 194 dni z udziałem ponad 370 osób z ok. 65 miejscowości, najliczniejsza grupa, 73 osoby, przybyła z Wrocławia. Uczestnicy protestu byli w różnym wieku i wywodzili się z różnych środowisk – dużą grupę stanowili b. żołnierze Polski Podziemnej, działacze podziemia antykomunistycznego z l. 40. i 50. oraz b. więźniowie polityczni. Głodówkę prowadzono rotacyjnie – każdy uczestnik min. 3 dni; najdłużej – 3 tyg., głodowała Bronisława Gadek z Nowej Huty. W czasie trwania głodówki opracowano – na podstawie Testamentu Polski Walczącej z 1 VII 1945 – Zarys Programu Nowej Polski, 1 VII 1985 odczytany przez ks. A. Chojnackiego w kościele podczas mszy św.; 21 VII 1985 odsłonięto i poświęcono tablicę upamiętniającą ofiary zbrodni katyńskiej; 22 VII 1985 w uroczystym pochodzie zaniesiono na cmentarz ziemię z pól bitewnych i miejsc straceń – od konfederacji barskiej począwszy, na ofiarach z KWK Wujek i Lubina skończywszy. Systematycznie odbywały się odczyty dot. białych plam w polskiej historii, patriotyczne przedstawienia poetyckie.

Głodujący byli inwigilowani, funkcjonariusze SB fotografowali wchodzących i wychodzących.

Michał Malec