Gabriel Kraus

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Gabriel Kraus, ur. 18 III 1928 w Zamościu. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, kierunek socjologia (1952), w 1970 doktorat z socjologii przemysłu na Uniwersytecie Łódzkim.

1951-1960 pracownik kolejno kilku instytucji i przedsiębiorstw w Opolu i Katowicach (planista, kierownik działów inwestycji), 1961-1968 pracownik Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach Zakład Psychologii i Socjologii Pracy oraz Centralne Laboratorium Psychologii, 1969-1983 adiunkt, docent, następnie kierownik Zakładu Badań Socjologicznych w Śląskim Instytucie Naukowym Uniwersytetu Śląskiego, 1970-1976 równocześnie pracownik Politechniki Śląskiej Filia w Katowicach. 1969-1980 członek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, 1978-1980 członek Komitetu Nauk Socjologicznych PAN. 1970-1980 w ZNP, 1970 – VI 1981 w PZPR, członek egzekutywy POP, usunięty za działalność w „S” oraz walkę z Katowickim Forum Partyjnym. 1979-1980 prowadzi sporadyczny kolportaż pism KOR w miejscu pracy.

XI 1980 – X 1991 w „S”, ekspert i doradca MKR Jastrzębie, następnie ZR Śląsko-Dąbrowskiego oraz Krajowej Komisji Górnictwa, w 1981 członek i współautor programu Komisji Humanizacji Pracy, I-II 1981 uczestnik prac komisji negocjacyjnych ws. górnictwa.

13 XII 1981 zatrzymany, przewieziony do KM MO w Zabrzu, 14 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Raciborzu, Jastrzębiu-Szerokiej i Uhercach, zwolniony 31 VII 1982. 1982-1987 kolporter wydawnictw podziemnych w środowisku ŚIN UŚ. Od 1983 na rencie. 1988-1989 wykładowca Wszechnicy Górnośląskiej, Uniwersytetu Robotniczego w Krakowie-Mistrzejowicach oraz w ramach Duszpasterstwa Ludzi Pracy (w kościołach Podwyższenia Krzyża w Gliwicach, Mariackim w Katowicach, Wniebowzięcia NMP w Sosnowcu).

1991-1993 członek Solidarności ’80, 1993-2001 członek WZZ Sierpień ’80. 1992-1993 członek Rady Ochrony Pracy przy Sejmie. W X 1991 współzałożyciel Górnośląskiej Izby Górniczej (Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa). W 1997 przedstawiciel MKS KWB Bełchatów w rozmowach z przedstawicielami Senatu i rządu w sprawie usunięcia dyr. kopalni. 1997-2001 ekspert Polskiego Lobby Przemysłowego.

W 1987 autor książki wydanej w niezależnym obiegu wydawniczym pod ps. Jan Gazda Polska jeszcze nie zginęła... czyli dzwon na trwogę – analiza wchłaniania Polski przez ZSRR (Oficyna Śląska); autor wielu publikacji naukowych z zakresu górnictwa, humanizacji pracy, socjologii pracy, m.in. Społecznych aspektów wdrażania postępu technicznego w górnictwie węgla kamiennego (Kraków 1968), publicysta.

Anna Niezgoda