Jacek Bocheński

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Jacek Bocheński, ur. 29 VII 1926 we Lwowie. 1949-1950 student Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, Wydz. Dramaturgiczny.

1947-1948 w PPR, 1948-1966 w PZPR, usunięty za udział w proteście przeciw wydaleniu z partii Leszka Kołakowskiego; 1947-1949 redaktor „Pokolenia” i „Trybuny Wolności”. W 1949 zadebiutował tomem opowiadań Fiołki przynoszą nieszczęście (Czytelnik 1949). Od 1950 członek ZLP, od 1955 polskiego PEN Clubu. 1950-1954 współpracownik „Nowej Kultury”, 1952-1958 redaktor „Przeglądu Kulturalnego”, w 1959 felietonista „Życia Warszawy”, 1960-1963 stały współpracownik „Nowej Kultury”. W 1968 oprotestował zdjęcie z afisza dejmkowskich Dziadów, interweniował w sprawie represji wobec studentów. W 1970 przebywał na stypendium literackim we Włoszech, 1972-1973 w Berlinie Zachodnim, 1973-1974 ponownie we Włoszech. W 1976 autor (z Wiktorem Woroszylskim) i sygnatariusz Memoriału 101 przeciw zmianom w Konstytucji PRL; 1976-1989 objęty zakazem publikacji. 1977-1981 współzałożyciel, następnie redaktor naczelny niezależnego pisma literackiego „Zapis”, autor publikacji (pod ps. A.B.); 1978-1980 działacz TKN.

1980-1983 sekretarz, członek Zarządu Głównego ZLP, 1981-1991 przewodniczący Komisji Rewizyjnej PEN Clubu. W 1981 przebywał na stypendium literackim w Berlinie Zachodnim.

13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Warszawie-Białołęce i Jaworzu, zwolniony latem 1982. Autor w „Tygodniku Mazowsze” (jako j), w „Kulturze Niezależnej” (jako Teodor Ursyn); członek redakcji podziemnego „Nowego Zapisu”.

1988-1990 członek KO przy Przewodniczącym „S” Lechu Wałęsie. Od 1989 publicysta, współpracownik wielu pism; w 1989 współzałożyciel i członek SPP, 1989-1990 członek Zarządu Gł. SPP. 1991-1995 wiceprzewodniczący Komisji Rewizyjnej PEN Clubu, 1995-1997 wiceprezes, 1997-1999 prezes, w 1999 organizator Światowego Kongresu PEN Clubu w Warszawie. Od 1996 członek Rady Języka Polskiego PAN.

Prozaik, eseista, publicysta, tłumacz, autor tekstów do muzyki rozrywkowej (pod ps. Adam Hosper). Ukazały się m.in. Pożegnanie z panną Syngilu albo Słoń a sprawa polska (1960), Boski Juliusz. Zapiski antykwariusza (1961), Stan po zapaści (1987), Retro (1990), Kaprysy starszego pana (2004), Trzynaście ćwiczeń europejskich (2005), Tyberiusz Cezar (2009).

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1997); laureat Nagrody RWE (1962 i 1965), Nagrody Kulturalnej „S” (1987), Nagrody Ministra Kultury (2004), Nagrody Literackiej Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego (2006), Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2009).

Do 24 III 1989 rozpracowywany przez Wydz. IV Dep. III MSW w ramach KE, 2 XII 1970 – 24 III 1989 przez Wydz. IV Dep. III w ramach KE.

Anna Grażyna Kister