Jan Krzysztof Kelus

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Jan Krzysztof Kelus, ur. 21 II 1942 w Warszawie. 1960-1964 student prawa, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek socjologia (1966); w 1980 doktorat.

W 1968 doktorant w Instytucie Filozofii PAN. Zimą 1968/1969 kilkakrotnie przeszedł nielegalnie przez granicę polsko-czechosłowacką (z Maciejem Włodkiem): z Polski przemycał maszynopisy przeznaczone dla Instytutu Literackiego w Paryżu, do Polski zabierał wydawnictwa emigracyjne, ok. 200 egz.; w VIII 1969 aresztowany (w tzw. sprawie taterników), przetrzymywany w AŚ Warszawa-Mokotów, przesłuchiwany ok. 100 razy po 8 godz. dziennie, zwolniony w III 1970 na mocy amnestii; zwolniony z pracy. 1970-1980 asystent w Instytucie Wenerologii Akademii Medycznej w Warszawie, zwolniony. Od 1976 współorganizator pomocy dla robotników Ursusa i Radomia represjonowanych po wydarzeniach Czerwca, współpracownik KOR, od 1977 Biura Interwencyjnego KOR, następnie KSS KOR. Od 1980 na rencie; na Mazurach prowadzi z żoną Urszulą Sikorską pasiekę.

Od 13 XII 1981 w ukryciu, w 1982 autor muzyki i wykonawca piosenki Ostatnia szychta na KWK Piast do słów Jana Michała Zazuli (ps. Jakub Broniec) emitowanej przez podziemne Radio „S” 12 IV w Warszawie; współtwórca (z Czesławem Bieleckim) wydawnictwa CDN. Zatrzymany w VII 1982, internowany w Ośr. Odosobnienia Warszawa-Białołęka, zwolniony w XI 1982. Współautor (z Czesławem Bieleckim i żoną) bestselleru podziemia Mały konspirator (CDN, 1983); w XII 1982 współtwórca Oficyny Fonograficznej CDN; autor, kompozytor i wykonawca piosenek wydawanych na kasetach audio.

Po 1989 wycofał się z życia publicznego. W 2003 obserwator z ramienia OBWE podczas wyborów w Azerbejdżanie.

Poeta, pieśniarz, autor kilkudziesięciu pokoleniowych tekstów poetyckich o rzeczywistości PRL, m.in.: Piosenka pasożyta społecznego, Ballada o szosie E-7, Bajka o pszczołach, Piosenka o drugiej Polsce, Elegia grudniowa, Papierosy Biełomor-kanał, Sentymentalna Panna S, Piosenka na pożegnanie, tłumacz literatury z jęz. angielskiego. Bohater filmu dokumentalnego Był raz dobry świat w reżyserii Jerzego Zalewskiego, Mariusza Kalinowskiego (1997), Wojciechowi Staszewskiemu udzielił wywiadu-rzeki Był raz dobry świat (Prószyński i S-ka, 1999), bohater książki Krzysztofa Gajdy Poza państwowym monopolem – Jan Krzysztof Kelus (WiS, Poznań 1998).

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

Mirosława Łątkowska, Adam Borowski