Jan Zieja

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Jan Zieja, ks., ur. 1 III 1897 w m. Osse k. Strykowa, zm. 19 X 1991 w Warszawie. Absolwent seminarium duchownego w Sandomierzu (1919), Uniwersytecie Warszawskiego, kierunek teologia (absolutorium 1922) i judaistyka (1934).

Od 1912 członek skautingu, współpracownik redakcji i kolporter pisma „Lud Polski”, członek Narodowego Związku Chłopskiego. W 1920 uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, kapelan 8. pułku piechoty legionów. W 1923 kapelan Zakładu dla Ociemniałych i Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża w Laskach. 1923-1928 ksiądz w parafiach w Radomiu, Zawichoście, Kozienicach, 1928-1932 i 1935-1939 w diecezji pińskiej, m.in. proboszcz w Ławiszynie, kapelan tamtejszego biskupa oraz 1930-1932 sekretarz generalny Instytutu Akcji Katolickiej w Pińsku. 1934-1937 wykładowca katechetyki w Wyższym Seminarium Duchownym w Pińsku, wizytator nauczania religii w szkołach, 1937-1939 kapelan ss. urszulanek w Mołodowie, gdzie zorganizował i prowadził Uniwersytet Ludowy, animator działań ekumenicznych. W 1939 uczestnik Krajowego Zjazdu Wici. W 1939 kapelan w 84. pułku strzelców poleskich. Podpułkownik WP. 1940-1941 kapelan w Zakładzie dla Ociemniałych w Laskach, 1941-1944 kapelan Sióstr Urszulanek SJK w Warszawie, naczelny kapelan ZHP, Komendy Głównej AK i BCh, współpracownik Żegoty i Frontu Odrodzenia Polski. Opracował (z prof. Heleną Redlińską) i wydał modlitewnik-katechizm dla Polaków wywożonych do Niemiec Z Chrystusem w drogę życia. W 1944, w czasie Powstania Warszawskiego, kapelan pułku Baszta; po upadku powstania w obozie przejściowym w Pruszkowie, 1944-1945 na robotach w Niemczech. 1945-1949 ksiądz w parafiach w Słupsku i Wytownie k. Słupska, działacz charytatywny, m.in. organizator Domu Matki i Dziecka, kuchni dla ubogich, oraz społeczny, m.in. organizator biblioteki publicznej, Uniwersytetu Ludowego, inicjator pomnika Powstańców Warszawskich. 1947-1948 członek ZMW Wici. 1949-1950 proboszcz w parafiach na Woli i Jelonkach w Warszawie, 1950-1953 i 1955-1959 rektor kościoła ss. Wizytek. W 1953, po wygłoszeniu kazania po aresztowaniu ks. Prymasa Stefana Wyszyńskiego, władze komunistyczne zażądały jego usunięcia z Warszawy jako „uciążliwego obywatela”, od 1954 w Zakopanem. W IX 1959 od Ojca Świętego Jana XXIII otrzymał godność prałata domowego, w 1960 ks. inf. Michał Krzywicki obdarzył go godnością kanonika teologa Kapituły Katedralnej Pińskiej. 1960-1963 wizytator nauki religii i referent spraw duszpasterskich przy Kurii diecezjalnej w Drohiczynie. Od 1963 z powodów zdrowotnych zajmował się głównie pracą pisarską i duszpasterską. W 1976 współzałożyciel i członek KOR, nast. KSS KOR, przewodniczący Rady Funduszu Samoobrony Społecznej KOR; w 1977 współzałożyciel ROPCiO.

Autor publikacji z zakresu teologii, m.in.: Katechizm życia chrześcijańskiego (1949), Zasady życia chrześcijańskiego (1960), Liturgia życia (1975), Życie Ewangelią (1991); tłumacz m.in. Drogowskazów Daga Hammarskjolda.

Odznaczony Warszawskim Krzyżem Powstańczym (1986), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Londyn 1989), Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Krzyżem za udział w wojnie 1918-1921 (1990), pośmiertnie Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

25 IV 1977 – 5 III 1981 rozpracowywany przez Wydz. IV KS MO w ramach SOR krypt. Dziadek.

Anna Grażyna Kister