Jerzy Łojek

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Jerzy Łojek, ur. 3 IX 1932 w Warszawie, zm. 7 X 1986 tamże. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek historia (1956), w 1961 doktorat, w 1967 habilitacja.

1957-1960 pracownik Zakładu Badań Prasoznawczych RSW Prasa, 1960-1967 Pracowni Historii Czasopiśmiennictwa PAN. 1967-1986 docent w Instytucie Badań Literackich PAN. 1973-1983 w ZLP. Od 1979 współpracownik niezależnego pisma „Głos” oraz Wydawnictwa Głos.

W 1981 współzałożyciel tajnego KO – fundatora pierwszego pomnika katyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie; po zniszczeniu pomnika przez władze działacz w jawnym Obywatelskim Komitecie Budowy Pomnika Ofiar Katynia. We IX 1981 sygnatariusz deklaracji założycielskiej Klubów Służby Niepodległości.

Od 1982 na wcześniejszej emeryturze.

Wybitny znawca historii politycznej Polski i Europy oraz stosunków polsko-rosyjskich w XVII-XX w.; współredaktor naukowy Historii prasy polskiej, t. I-IV (PWN, 1976-1980); autor ponad 300 artykułów i 34 książek (ps. Antoni Jałowiecki, Leopold Jerzewski, Łukasz Jodko), w tym wielu bestsellerowych, całkowicie zmieniających widzenie historii Polski, m.in.: Szanse powstania listopadowego (PAX, 1966), Agresja sowiecka 17 września 1939. Studium aspektów politycznych (Głos, 1979), Dzieje sprawy Katynia (Głos, 1980), Orientacja rosyjska w polskiej polityce niepodległościowej (Głos 1981); monografii, m.in.: Dzieje pięknej Bitynki. Historia życia Zofii Potockiej 1760-1822 (PAX, 1970), Potomkowie Szczęsnego. Dzieje fortuny Potockich z Tulczyna 1799-1921 (PAX, 1978), wydawanych także w wydawnictwach niezależnych; eseista, tłumacz literatury francuskiej, m.in. Zbrodnie miłości D.A.P de Sade`a, Pamiętniki M. de Valois; redaktor wydanych w podziemiu książek Spojrzenie z drugiej strony. Gdańsk 1970 (Krakowska Biblioteka Historii i Literatury) i Kalendarz Historyczny (Głos, 1985).

Laureat nagrody polonijnej The Alfred Jarzykowski Fundation Award (1974), przyznanej mu za twórczość naukowo-pisarską. Od 1989 przyznawana jest przez Fundację im. Jerzego Łojka przy Instytucie Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku Nagroda im. Jerzego Łojka za wybitne prace nt. historii Polski 1772-1956.

26 III 1976 – 9 III 1977 rozpracowywany przez Wydz. III KS MO w ramach SOS krypt. Petent; 22 III 1979 – 17 X 1986 przez Wydz. III-1/III KS MO/SUSW w ramach KE/SOR/KE krypt. Petent.

Krzysztof Biernacki