Jerzy Buzek

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Jerzy Buzek (ps. Karol), ur. 3 VII 1940 w Śmiłowicach na Zaolziu. Absolwent Politechniki Śląskiej, kierunek mechanika-energetyka (1963), w 1969 doktorat, w 1979 habilitacja, od 1997 prof. zwyczajny.

Od 1963 zatrudniony w Instytucie Inżynierii Chemicznej PAN w Gliwicach, od 1996 dyr. naukowy, od 1997 na urlopie bezpłatnym. 1971-1972 staż naukowy w Cambridge University w Wlk. Brytanii. 1975-1985 wykładowca w PŚ; od 1995 w Politechnice Opolskiej. 1984-1997 członek, sekretarz naukowy Komitetu Inżynierii Chemicznej i Procesowej PAN; w 1992 kierownik zespołu ekspertów PAN z zakresu ochrony powietrza, w 1993 organizator Konsorcjum Ochrony Powietrza na Śląsku. 1994-1997 przedstawiciel Polski w Międzynarodowej Agencji Energii – Program Ograniczania Emisji Gazów Cieplarnianych. W 1996 współzałożyciel międzynarodowej sieci instytucji naukowych INCREASE.

Od IX 1980 w „S”, organizator Komitetu Założycielskiego, następnie przewodniczący KZ; w 1980 współorganizator Górnośląskiej i Ogólnopolskiej Komisji Porozumiewawczej Nauki „S” i analogicznych Komisji w PAN. W VII i XII 1981 delegat na I i II WZD (Województwa Katowickiego) Regionu Śląsko-Dąbrowskiego, delegat na I KZD, przewodniczący Zjazdu.

Po 13 XII 1981 przez kilka tygodni w ukryciu, w I 1982 organizator i redaktor podziemnego „Regionalnego Informatora Solidarności Śląsko-Dąbrowskiej”; uczestnik międzyregionalnej grupy programowej (z Jerzym Zdradą, Romanem Laskowskim i Jerzym Łoikiem), która przygotowała pierwszy krajowy program podziemnej „S”: Społeczeństwo Podziemne; organizator i przewodniczący podziemnej Regionalnej Komisji Konsultacyjnej, od I 1983 RKW Regionu Śląsko-Dąbrowskiego; 1983-1987 uczestnik większości posiedzeń TKK „S” m.in. jako reprezentant Regionu Śląsko-Dąbrowskiego bez prawa głosowania, faktyczny sekretarz TKK, uczestnik spotkań przygotowawczych tzw. merytorycznych najpierw w Gdańsku, następnie we Wrocławiu, doradca i łącznik merytoryczny ukrywającego się Tadeusza Jedynaka, po jego aresztowaniu w 1985 – Jana Górnego; organizator spotkań z działaczami na terenie kraju. W 1987 ze względu na poważną chorobę córki wycofał się z działalności w podziemiu i okresowo przebywał zagranicą.

1992-1994 delegat na WZD Regionu Śląsko-Dąbrowskiego i na KZD „S”, przewodniczący kolejnych KZD. Od 1997 jako premier rządu zawiesił członkostwo w „S”. II-X 1997 koordynator zespołu ekspertów gospodarczych AWS. 1997-2001 poseł RP i premier Rządu RP; rozpoczął negocjacje ws. przystąpienia Polski do UE, podczas sprawowania przez niego urzędu premiera Polska weszła NATO (1999). Od 1998 i po 2001 członek, 1999-2001 przewodniczący RS AWS. W 1998 współzałożyciel Fundacji na rzecz Rodziny. Od 1999 przewodniczący Rady Fundacji Pro Publico Bono, inicjator dorocznego ogólnokrajowego konkursu na najlepsze inicjatywy obywatelskie. 2002-2004 prorektor Akademii Polonijnej w Częstochowie i założyciel Polonijnej Szkoły Dyplomacji. Od 2002 prezes Instytutu Społeczeństwa Obywatelskiego w Krakowie. Od 2004 poseł do Parlamentu Europejskiego z listy PO, 2009-2012 przewodniczący PE.

Laureat wielu regionalnych, krajowych i międzynarodowych nagród i wyróżnień. Honorowy obywatel kilku polskich miast. Dr h.c. uniwersytetów w Seulu, Dortmundzie i Isparcie, politechnik: Opolskiej, Śląskiej i Łódzkiej, Uniwersytetu Śląskiego oraz Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Odznaczony Orderem Orła Białego (2012).

1981-1985 rozpracowywany przez Grupę Operacyjną w Gliwicach Wydz. III KW MO/WUSW w Katowicach, od 1985 przez p. V-1 RUSW w Gliwicach w ramach KE krypt. Negocjator.

Przemysław Miśkiewicz