Jerzy Ficowski

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Jerzy Ficowski, ur. 4 IX 1924 w Warszawie, zm. 9 V 2006 tamże. 1946-1950 student Uniwersytetu Warszawskiego, Wydz. Humanistyczny, kierunek filozofia i socjologia. Poeta, prozaik, eseista.

1942-1944 żołnierz AK, w 1943 więzień Pawiaka, w 1944 uczestnik Powstania Warszawskiego, żołnierz pułku AK Baszta, następnie w niewoli niemieckiej; do Polski powrócił w 1945. W 1948 zatrzymany przez UB i namawiany do współpracy. 1948-1950 wędrował razem z taborem cygańskim, badacz folkloru i tłumacz poezji cygańskiej, m.in. pieśni cygańskiej poetki Papuszy. W 1948 zadebiutował zbiorem wierszy dla dzieci Ołowiani żołnierze. Od 1948 członek ZLP, od 1949 angielskiego stowarzyszenia Gypsy Lore Society (Tow. Cyganologiczne). Znawca ludowej poezji żydowskiej, m.in. autor antologii: Rodzynki z migdałami (1964), badacz biografii i twórczości Brunona Schulza, m.in. Regiony wielkiej herezji (1967), autor wielu przekładów, m.in. poezji Federica Garcii Lorki i Księgi tysiąca i jednej nocy (1966). W 1968 jeden z wnioskodawców zwołania nadzwyczajnego zebrania ZLP potępiającego politykę kulturalną władz. Od 1970 członek polskiego Pen Clubu. W 1971 autor listu przeciw antysemickiej nagonce, pozbawianiu obywatelstwa ludzi zmuszonych do emigracji oraz apelu o umożliwienie im powrotu do kraju. W 1973 w jury pierwszej w PRL niezależnej nagrody literackiej. 1974-1988 członek Zarządu Sekcji Literackiej ZAIKSu. W 1975 sygnatariusz Listu 59 przeciwko zmianom w Konstytucji PRL, do 1980 objęty zakazem druku. W 1976 sygnatariusz Listu 175 z żądaniem powołania nadzwyczajnej komisji sejmowej do zbadania nadużyć MO i SB podczas wydarzeń w Ursusie i Radomiu. 1977-1981 w redakcji niezależnego kwartalnika literackiego „Zapis”, w 1977 sygnatariusz apelu o zwolnienie aresztowanych członków i współpracowników KOR. Od 1978 w KSS KOR, od 1979 w komisji redakcyjnej przygotowującej dokumenty. W 1978 sygnatariusz listu intelektualistów w obronie aresztowanych synów Kazimierza Świtonia.

W 1982 współautor listu ws. uchylenia wyroków dla działaczy KPN, w 1984 apelu o zwolnienie z więzienia Jana Józefa Lipskiego oraz oświadczenia b. członków KSS KOR i czechosłowackiej Karty 77 potępiającego procesy polityczne w obu krajach.

Od 1989 w SPP.

Autor książek z dziedziny etnografii, historii sztuki i literatury, także książek dla dzieci i młodzieży, tomików poetyckich, m.in. Zwierzenia (Czytelnik, 1952), Po polsku (Czytelnik, 1955), Amulety i definicje (Czytelnik, 1960), Śmierć jednorożca (PIW, 1981), List do Marca Chagalla (Interpress,1988), i wydanych w niezależnych wydawnictwach: Gryps (NOWa, 1979), Odczytanie popiołów (Assotiation of Jews of Polish Origin in Great Britain), Errata (Libra Books, Londyn 1981), Wezwanie (Warszawa 1982), Przepowiednie. Pojutrznia (Libra Books, Londyn 1983; Głos, Warszawa 1983, 1985), zbiorów bajek i wierszy dla dzieci, m.in. tłumaczonej na wiele języków antologii bajek cygańskich Gałązka z drzewa słońca (Nasza Księgarnia, 1961), monografii, m.in. Cyganie na polskich drogach (Wydawnictwo Literackie, 1965), esejów, tekstów popularnych piosenek, m.in. Jadą wozy kolorowe; tłumacz i edytor poezji arabskiej, cygańskiej, żydowskiej, rumuńskiej i hiszpańskiej.

Laureat nagrody polskiego Pen Clubu za przekłady poezji (1977), Nagrody im. Tadeusza Sułkowskiego (Londyn 1981), Nagrody Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego (Nowy Jork 1983), Nagrody Literackiej Izraela Katzetnika (Jerozolima 1986). Odznaczony Krzyżem Walecznych (1944), Medalem Wojska, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2004), pośmiertnie Złotym Medalem Gloria Artis.

Krzysztof Biernacki