Jerzy Mikołaj Gnieciak

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Jerzy Mikołaj Gnieciak, ur. 6 XII 1947 w Paczkowie. Ukończył LO nr 4 w Opolu (1965).

1965-1968 własna działalność gospodarcza, 1968-1970 zasadnicza służba wojskowa, 1970-1971 własna działalność gospodarcza, 1971-1972 właściciel kiosku z warzywami w Gogolinie, 1972-1974 w Opolu, 1975-1989 właściciel fermy drobiu w Czarnowąsach k. Opola (1982-1986 hodowlę zawieszono z powodu zakazu SB).

27-28 VIII 1980 pobyt w Gdańsku i Gdyni, skąd przywiózł do Opola gdańskie ulotki i wydawnictwa strajkowe. Od IX 1980 w „S”, główny współorganizator struktur rolniczej „S” w województwie opolskim, kolejno przewodniczący Tymczasowego Komitetu Założycielskiego NSZZ Indywidualnych Producentów Rolnych „Solidarność Wiejska”, od I 1981 Tymczasowej Rady Wojewódzkiej „Solidarność Chłopska”, od III 1981 wiceprzewodniczący Prezydium Wojewódzkiego Komitetu Założycielskiego „S” RI w Opolu. 23 XI 1980 uczestnik Ogólnopolskiego Zjazdu Rolników Indywidualnych „SW” w Gnieźnie; 28 I 1981 współorganizator demonstracji i pochodu (z ul. Katowickiej pod Urząd Wojewódzki) rolników w Opolu ws. postulatów rolników strajkujących w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie oraz głodujących z NSZZ „SCh” Województwa Wałbrzyskiego w Świdnicy; 8-9 III 1981 uczestnik zjazdu zjednoczeniowego związków zawodowych rolników indywidualnych w Poznaniu, na którym powołano Ogólnopolski Komitet Założycielski „S” RI. 1980-1981 organizator biblioteki niezależnych wydawnictw w siedzibie MKZ w Opolu/ZR Śląska Opolskiego, punktu kolportażu i sprzedaży książek (m.in. NOW-ej) oraz pism niezależnych, m.in. „Sygnałów”, „Solidarności Opolszczyzny”, „Tygodnika Solidarność”, a także sieci kolportażu w województwie (m.in. przez kolporterów Macieja Nowickiego i Arkadiusza Chłapa). 24-30 III 1981 członek Wojewódzkiego Komitetu Strajkowego w Opolu, w III/IV 1981 uczestnik strajku w siedzibie ZSL w Bydgoszczy, 17 IV 1981 pomysłodawca i organizator głodówki rolników na Jasnej Górze ws. rejestracji „S” RI. 25 V 1981 delegat na II WZD Kół Wiejskich „S” RI w Opolu, 25 V – 27 XI 1981 wiceprzewodniczący Tymczasowego Zarządu WKZ „S” RI w Opolu; 27 XI 1981 delegat na I Wojewódzki Zjazd Wyborczy „S” RI w Opolu, od 27 XI 1981 przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego „S” RI. XI-XII 1980 założyciel, autor, redaktor i organizator druku niezależnego pisma „Solidarność Wiejska” i I-X 1981 „Solidarność Chłopska”. Od jesieni 1981 członek Oddziału KAB KPN w Opolu.

13 XII 1981 – 15 VIII 1982 w ukryciu w Opolu, Wrocławiu i Warszawie, poszukiwany listem gończym. XII 1981 – I 1982 autor i drukarz trzech ulotek pt. Komitet Obrony Solidarności adresowanych do władz województwa opolskiego i miasta Opola, w których zaapelował m.in. o przerwanie represji wobec społeczeństwa. 1 i 3 V 1982 uczestnik demonstracji i walk ulicznych w Warszawie oraz 13 i 28 VI 1982 we Wrocławiu. W 1982 zakazano mu hodowli drobiu. 1982-1989 organizator z żoną Danutą sieci kolportażu (Warszawa-Opole-Wrocław-Kraków) głównie książek podziemnych wydawnictw NOW-ej i Kręgu; kolporter podziemnych pism, m.in. „Tygodnika Mazowsze”, „Vacatu”, „Solidarności Walczącej”, „KOS”, „Solidarności Rolników”, „Solidarności OKOR”, „BIS”, „Repliki”, „Biuletynu Dolnośląskiego”, „Woli”, „Solidarności Dolnośląskiej”, oraz ulotek, znaczków poczt podziemnych, kaset magnetofonowych i wideo, kalendarzy, banknotów, kartek świątecznych, cegiełek i innych. 1982-1990 współzałożyciel, członek zaprzysiężony SW, 1982-1983 członek Rady Politycznej SW (ps. Rolnik), współpracownik m.in. Kornela Morawieckiego, Zbigniewa Oziewicza, Jana Pawłowskiego, Pawła Falickiego, Marii Koziebrodzkiej. VII-VIII 1982 redaktor, autor i organizator druku 2 nr. podziemnego pisma „Solidarność Chłopska. Biuletyn Wojenny”. 15 VIII 1982 zatrzymany, 17 VIII 1982 internowany, przetrzymywany w areszcie KW MO w Opolu, Ośr. Odosobnienia w Uhercach, Grodkowie, Nysie, Strzelinie (podjął głodówkę), ponownie w Grodkowie, 10 XII 1982 formalnie zwolniony, 15 XII 1982 opuścił szpital we Wrocławiu. II 1983 – 1989 współorganizator, działacz Duszpasterstwa Rolników przy Kurii Diecezji Opolskiej, organizator wykładów dla rolników; w 1983 działacz Duszpasterstwa Ludzi Pracy przy parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Opolu, organizator mszy za Ojczyznę tamże; 1 V 1983 organizator manifestacji pod pomnikiem Adama Mickiewicza w Opolu. 15-16 IV 1983 organizator w Domu Zakonnym oo. Redemptorystów w Bardzie spotkania-rekolekcji dla działaczy „S” RI i „SCh” z województw opolskiego, wrocławskiego, wałbrzyskiego i katowickiego. 10 VI 1983 zatrzymany, 11 VI 1983 aresztowany pod zarzutami wygłoszenia 23 V 1983 przemówienia do rolników w kościele Narodzenia NMP w Głubczycach oraz fikcyjnego przywłaszczenia pieniędzy ZW „S” RI w Opolu, osadzony w areszcie KW MO i AŚ w Opolu, podjął 15-dniową głodówkę, 27 VII 1983 zwolniony na mocy amnestii, 10 VIII 1983 Sąd Rejonowy w Opolu umorzył sprawę dot. przemówienia w Głubczycach, 12 X 1983 Sąd Wojewódzki w Opolu z braku dowodów umorzył sprawę dot. przywłaszczenia pieniędzy ZW „S” RI. 14 XII 1983 po rewizji mieszkania będącego pod opieką Mieczysława Kozłowskiego znaleziono i skonfiskowano archiwum Gnieciaka (były to podziemne wydawnictwa, ulotki oraz druki), zatrzymany i przesłuchany, 16 XII 1983 postawiono mu zarzut posiadania i udostępniania podziemnych wydawnictw i zwolniony, następnie XII 1983 – VII 1984 w ukryciu we Wrocławiu, Łodzi i Warszawie, poszukiwany listem gończym, 13 VII 1984 śledztwo zawieszono z powodu ukrywania się, 24 VII 1984 wznowiono i 24 VIII 1984 postanowieniem Prokuratury Wojewódzkiej w Opolu umorzono na mocy amnestii. W XI 1984 zatrzymany w Brzegu przez funkcjonariuszy ORMO i fałszywie oskarżony o ich znieważenie, następnie 4 XI 1984 skazany przez Sąd Rejonowy w Brzegu w trybie przyspieszonym na 1 rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata, następnie do VII 1985 w ukryciu w Warszawie. 1984-1986 współpracownik NOW-ej (kupił japoński offset oraz skonstruował elektryczną gilotynę do książek), współpracownik Piotra Szwajcera i Adama Szulczewskiego oraz Andrzeja Rosnera z Wydawnictwa Krąg. 13 X 1986 – II 1989 członek jawnej Tymczasowej Rady Regionalnej „S” Śląska Opolskiego. 1988-1989 organizator odbudowy struktur „S” RI w województwie opolskim. 1982-1989 wielokrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany, 7 rewizji mieszkania (do 1985), karany grzywnami przez kolegium ds. wykroczeń.

W 1989 przewodniczący „S” RI w Opolu. 1990-2001 właściciel zakładu krawieckiego i sklepów odzieżowych oraz zakładu produkującego urządzenia chłodnicze; od 2001 właściciel, następnie pracownik strzelnicy bojowej w Hotelu Tenis w Chrząstowicach.

Autor publikacji O Władysławie Frasyniuku, Janie Całce i Robercie Fieldingu agencie KGB. O tym jak Solidarność została wpuszczona w kanał na podstawie obserwacji sytuacji w mieście Opolu fragmencie większej całości (1992).

Odznaczony (odmówił przyjęcia) Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2007).

10 I 1981 – 10 XI 1989 rozpracowywany przez Wydz. IIIA/Wydz. IV KW MO/Wydz. IV/Wydz. VI WUSW w Opolu w ramach SOS/SOR krypt. Przywódca.

Łukasz Sołtysik