Jerzy Orzeł

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Jerzy Orzeł, ur. 27 III 1953 w Żegocinie k. Bochni. Absolwent Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Wydz. Zarządzania (2003).

W 1974 brakarz w kontroli jakości w Krakowskich Zakładach Elektronicznych Telpod w Krakowie; 1974-1991 elektronik w Zakładzie Przetwórstwa Hutniczego w Bochni. 1976-1989 członek Stowarzyszenia Elektryków Polskich. 1979-1981 w ZSMP.

VIII/IX 1980 współinicjator strajków w ZPH w Bochni; od IX 1980 „S”, od XI przewodniczący KZ, od III 1981 członek prezydium Komisji Robotniczej Hutników, członek MKZ Małopolska. W VII 1981 delegat na I WZD Regionu Małopolska. W 1980 założyciel biblioteki wydawnictw niezależnych w ZPH. IX-XII 1981 współzałożyciel, wydawca, drukarz, kolporter, autor „Kurierka B”, niezależnego pisma Terenowej Komisji Wykonawczej „S” w Bochni. Kolporter książek i prasy niezależnej, m.in. „Gońca Małopolskiego”, „Robotnika”.

13-15 XII 1981 współorganizator (z Eugeniuszem Oleksińskim, Jerzym Uczkiewiczem, Stanisławem Kurnikiem, Markiem Mazurem, Witoldem Bawolskim) strajku w ZPH w Bochni, przewodniczący KS. 15 XII 1981 aresztowany, przetrzymywany w AŚ w Tarnowie; 5 I 1982 skazany w trybie doraźnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Tarnowie na 3,5 roku więzienia; 17 III 1982 po rewizji nadzwyczajnej SN wyrok podwyższył do 4,5 roku; osadzony w ZK w Hrubieszowie (uczestnik 7-dniowej głodówki o status więźnia politycznego). 23 XII 1982 zwolniony ze względu na stan zdrowia matki, 19 IV 1983 warunkowo zwolniony na mocy aktu łaski Rady Państwa. 1983-1989 współorganizator demonstracji 31 VIII, 16 XII, 1 i 3 V. Wydawca podziemnego pisma „Kurierek B”, kolporter podziemnych pism (m.in. „Hutnik”, „Tygodnik Mazowsze”, „Mała Polska”. Współorganizator Mszy za Ojczyznę w kościele parafialnym w Bochni. W 1982 i 1986 zwolniony z pracy, 1 V 1986 zatrzymany na 48 godz. 1984-1988 organizator i koordynator podziemnego Radia „S” w Bochni i ZPH (ok. 10 emisji), akcji ulotowych i plakatowania, pomocy prawnej dla represjonowanych oraz wieczornic poezji śpiewanej. W 1986 współorganizator wykonania urządzenia do zdalnego sterowania specjalną wyrzutnią ulotek i gazu łzawiącego mającą zakłócić oficjalne obchody święta 1 V na Rynku Głównym w Krakowie. 28 VII 1986 aresztowany (sprawa tzw. terrorystów krakowskich), przetrzymywany w areszcie WUSW w Krakowie, następnie w AŚ tamże; 25 IV 1987 zwolniony; 28 V 1987 SN umorzył postępowanie na mocy amnestii. W 1987 przewodniczący Komitetu Założycielskiego „S” w Bochni, 21 X 1987 złożył wniosek do sądu o rejestrację zakładowej organizacji „S”. 26 IV 1988 organizator w ZPH jednodniowego strajku solidarnościowego ze strajkującą HiL w Nowej Hucie.

IV 1989 – 1991 przewodniczący Bocheńskiego KO „S”; uczestnik kampanii wyborczej KO „S” (organizator spotkań wyborczych, akcji plakatowania). 1989-1991 poseł na Sejm z listy KO „S”, członek Komisji Samorządu Terytorialnego, Gospodarki Przestrzennej i Komunalnej, Komisji Przekształceń Własnościowych. 1990-1991 współzałożyciel PC. 1991-1994 wojewoda tarnowski. 1994-1996 koordynator Stacji Doświadczalnej Akademii Rolniczej w Krakowie; 1996-2001 prezes Zarządu w Miejskim Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej w Bochni; 2001-2002 zarządca komisaryczny w Kopalni Soli w Bochni; 2003-2004 dyr. ds. ekonomiczno-finansowych w Wytwórni Silników Wysokoprężnych w Andrychowie; w 2004 własna działalność gospodarcza; 2004-2005 prezes Zarządu w Zakładach Mechanicznych Andoria w Andrychowie; 2007-2009 dyr. biura Zarządu w KEM Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej; 2009-2011 dyr. ZOZ w Dąbrowie Tarnowskiej.

Odznaczony Medalem Niezłomnym w Słowie (2010), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2011).

6 XII 1980 – 7 II 1984 rozpracowywany przez Wydz. IIIA/V KW MO/WUSW w Tarnowie w ramach SO krypt. Bochnia; 18 XII 1981 – 26 I 1982 przez Wydz. IIIA/V KW MO w Tarnowie w ramach SOR krypt. Huta; 29 IV – 6 XII 1988 przez p. V RUSW w Bochni w ramach SOS krypt. Protest.

Sławomir Chmura