Jerzy Popiełuszko

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Jerzy Popiełuszko, bł., ur. 23 IX 1947 w Okopach k. Suchowoli, zm. 19 X 1984. Absolwent Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie, w 1972 święcenia kapłańskie.

1966-1968 zasadnicza służba wojskowa w jednostce dla kleryków w Bartoszycach. Od 1972 ksiądz w parafiach: Świętej Trójcy w Ząbkach k. Warszawy, MB Królowej Polski w Aninie, kościołach w Warszawie: Dzieciątka Jezus, św. Anny, od V 1980 w parafii św. Stanisława Kostki. Od 1978 duszpasterz środowisk medycznych Warszawy, od 1981 diecezji stołecznej.

31 VIII 1980 odprawił mszę dla strajkujących w Hucie Warszawa, następnie duszpasterz hutników.

Po 13 XII 1981 współorganizator Prymasowskiego Komitetu Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom, współpracownik podziemnej „S”, obserwator procesów politycznych; celebrans Mszy za Ojczyznę w parafii św. Stanisława Kostki, głosiciel porywających patriotycznych kazań, w których za motto przyjął słowa św. Pawła: Zło dobrem zwyciężaj. Prześladowany (2-krotnie włamano się do jego mieszkania, podrzucano broń i amunicję, wrzucono przez okno ładunek wybuchowy, niszczono samochód), obiekt prowadzonej przez rzecznika rządu Jerzego Urbana kampanii oszczerstw. W V 1983 prowadził uroczystości pogrzebowe zamordowanego przez MO Grzegorza Przemyka; we IX 1983 organizator pielgrzymki robotników Huty Warszawa na Jasną Górę, która przerodziła się w coroczną ogólnopolską Pielgrzymkę Ludzi Pracy. 12 XII 1983 postawiony w stan oskarżenia za nadużywanie wolności sumienia, I-VI 1984 13-krotnie przesłuchiwany, aresztowany, uwolniony w wyniku interwencji Kościoła, postępowanie umorzono na mocy amnestii. W sytuacji długotrwałych kłopotów ze zdrowiem i wielkiego napięcia psychicznego nakłaniany przez Prymasa Polski do wyjazdu na studia do Rzymu (na co się nie zdecydował). 13 X 1984 doszło do pierwszej próby zamachu na jego życie: specjalna bojówka SB pod dowództwem kpt. Grzegorza Piotrowskiego usiłowała spowodować pod Olsztynkiem wypadek wiozącego go samochodu. 19 X 1984, po odprawieniu mszy w kościele św. Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy, podczas drogi powrotnej do Warszawy porwany w miejscowości Górsk k. Torunia przez funkcjonariuszy Wydz. I Dep. IV MSW, torturowany i wrzucony do Wisły z zapory we Włocławku. Okoliczności śmierci księdza ciągle nie są wyjaśnione.

3 XI 1984 pogrzeb ks. J. Popiełuszki w Warszawie zgromadził setki tys. ludzi, stając się wielką manifestacją antykomunistyczną. Grób na terenie parafii św. Stanisława Kostki stał się miejscem pielgrzymek i oficjalnych wizyt, m.in. Jana Pawła II, wiceprezydenta USA Georga Busha i premier Wlk. Brytanii Margaret Thatcher. 7 II 1985 Sąd Wojewódzki w Toruniu za uprowadzenie, torturowanie i zabójstwo skazał 3 funkcjonariuszy MSW: kpt. Grzegorza Piotrowskiego na 25 lat więzienia, por. Leszka Pękalę na 15 lat i por. Waldemara Chmielewskiego na 14 lat, ich przełożonego płk. Adama Pietruszkę za sprawstwo kierownicze zbrodni na 25 lat. Mocodawców zabójców nie wykryto.

6 VI 2010 beatyfikowany (msza św. beatyfikacyjna na pl. Józefa Piłsudskiego w Warszawie). Odznaczony pośmiertnie Orderem Orła Białego (2009).

1982-1984 rozpracowywany przez Wydz. IV KS MO/SUSW w ramach SOR krypt. Popiel.

Krzysztof Biernacki