Katolickie Tygodnie Historyczne w Rzeszowie

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Katolickie Tygodnie Historyczne w Rzeszowie, cykliczne spotkania poświęcone przypomnieniu i odkłamaniu dziejów najnowszych, z udziałem m.in. historyków i świadków historii, organizowane 1985-1988 z inicjatywy Diecezjalnego Zespołu Charytatywno-Społecznego przy klasztorze oo. Bernardynów w Rzeszowie. Pomysł zrodził się po wykładzie i wystawie 10 XI 1984, kiedy to na zaproszenie dr. Jana Drausa krakowski historyk Janusz Tadeusz Nowak, autor książki o rzeszowskim legioniście płk. Leopoldzie Lisie-Kuli, wygłosił o nim prelekcję w kościele farnym, a w kościele NSJ w Rzeszowie otwarto wystawę Idea niepodległościowa w pocztówce polskiej 1905-1924, przygotowaną przez Lesława Granata, Jerzego Koziarza i Wandę Tarnawską.

3-9 III 1985 odbył się I Katolicki Tydzień Historyczny pt. Pamięci Tych, co życie oddali za Ojczyznę w latach 1914-1920. Dzięki życzliwości ks. inf. Jana Stączka stałym miejscem spotkań KTH został dom katechetyczny rzeszowskiej fary. Jako prelegenci wystąpili: dr Andrzej Romanowski, dr Ryszard Terlecki i J.T. Nowak (Kraków), dr Adolf Juzwenko (Wrocław), prof. Marian Marek Drozdowski (Warszawa) i dr J. Draus (Rzeszów). Doc. Bolesław Fleszar (Politechnika Rzeszowska) prowadził spotkanie z gościem specjalnym – Amalią Zaniewską, siostrą płk. L. Lisa-Kuli. Podsumowaniem I KTH było wmurowanie (bez zezwolenia władz) w fasadzie kościoła farnego tablicy ku czci płk. L. Lisa-Kuli, którą 12 V 1985 odsłoniła jego siostra.

Prelegentami II KTH (5-13 IV 1986) pt. Pamięci żołnierzy Armii Krajowej Diecezji Przemyskiej byli żołnierze AK: Andrzej Zagórski (Kraków), prof. Jerzy Węgierski (Katowice), prof. Jan Łopuski (Toruń), ks. kpt. Michał Sternal (Rzeszów), mjr Wojciech Szczepański (Jarosław), por. Michał Bereś (Olsztyn). Dopełnieniem był 20 IV 1986 wykład prof. M.M. Drozdowskiego pt. Polskie Państwo Podziemne w okresie II wojny światowej. Efektem II KTH było m.in. przypomnienie postaci ppłk. Łukasza Cieplińskiego i nielegalne wmurowanie (III 1987) tablicy na rodzinnym grobowcu w rocznicę zamordowania go w mokotowskim więzieniu (1951).

III KTH (7-15 II 1987) poprzedzał 6. rocznicę podpisania porozumień rzeszowsko-ustrzyckich i poruszał problemy polskiej wsi. Prelegenci: ks. prof. Józef Tischner (Kraków), red. Stefan Bratkowski, prof. Andrzej Stelmachowski i dr Andrzej Zakrzewski (Warszawa), doc. Wanda Pomianowska (Radkowice), dr Jan Sokół (Grębów) oraz minister Adam Bień (w rozmowie z dr. J. Drausem i red. Jarosławem A. Szczepańskim, odtworzonej z nagrania wideo).

IV KTH (8-16 IV 1988), pod hasłem: Harcerstwo w służbie Bogu i Ojczyźnie, przygotowała gł. dh. Irena Lewandowska z Przeworska. Prelekcje wygłosili: Adam i Krzysztof Stanowscy (Lublin), Michał Bobrzyński (Kraków), hm. Stefania Stipal (Sopot), hm. Stefan Mirowski, hm. Stefan Orsza Broniewski i prof. Tomasz Strzembosz (Warszawa), prof. Jerzy Węgierski (Katowice), ks. hm. Władysław Dec (Przemyśl). Każda prelekcja rozwijała się w ożywioną dyskusję, większość wypowiedzi została utrwalona na taśmie magnetofonowej i stanowi dziś unikalny materiał źródłowy.

Specjalne programy-zaproszenia na kolejne KTH opracowywali graficznie L. Granat i Jerzy Granowski. Rzeszowskie KTH zachęciły społeczności lokalne do organizowania podobnych spotkań w całym regionie (ponad 50).

Michał Stręk