Kazimierz Aleksander Hamerszmit

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie I.

Kazimierz Aleksander Hamerszmit, ks., ur. 12 II 1916 w Kołakach Kościelnych k. Zambrowa, zm. 5 II 1996 w Suwałkach. Absolwent Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży (1939), w IV 1939 święcenia kapłańskie.

Początkowo wikariusz w parafii św. Stanisława w Dobrzyjałowie k. Łomży, od 1 IX 1939 w parafii św. Jakuba Apostoła w Bakałarzewie k. Suwałk. 7 IV 1940 aresztowany przez Niemców, przewieziony do Suwałk, w IV 1940 umieszczony w obozie przejściowym w Działdowie, od V 1940 w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen, od XII 1940 w Dachau (poddany eksperymentom medycznym), uwolniony 29 IV 1945 podczas wyzwolenia obozu przez aliantów. Po wojnie duszpasterz Polaków w Norymberdze i w Goburgu (Niemcy). Od V 1946 w Polsce, krótko wikariusz w Zambrowie, potem do X 1947 w Grajewie, następnie do połowy 1952 w Ostrołęce, 1952-1965 kolejno w parafiach w Zambrowie, Grajewie, Rutkach, Łomży, św. Apostołów Piotra i Pawła w Suwałkach (gdzie za odszkodowanie z tytułu utraty zdrowia w obozie koncentracyjnym przeprowadził remont kościoła i ufundował organy). 1965-1986 administrator, następnie proboszcz parafii św. Aleksandra w Suwałkach, 1967-1970 dziekan dekanatu suwalskiego św. Aleksandra, od 1970 kanonik Kapituły Katedralnej Łomżyńskiej, od 1975 Prałat Honorowy Jego Świątobliwości.

Od XI 1980 (we współpracy z wikariuszem parafii ks. Jerzym Janem Zawadzkim) wspierał działalność „S”, parafia stała się miejscem spotkań działaczy, po 13 XII 1981 przechowywania podziemnych wydawnictw, także druku ulotek, odbywały się wieczory poetyckie (organizowane przez ks. J. Zawadzkiego), koncerty i niezależne wykłady. Opiekun duchowy internowanych w Ośr. Odosobnienia w Suwałkach, celebrans uroczystych mszy patriotycznych (11 XI, 1 i 3 V) oraz Mszy za Ojczyznę, autor patriotycznych kazań. W 1985 na jego usilną prośbę zwolniony z członkostwa w Kapitule Katedralnej Łomżyńskiej; dziekan; od 1 VII 1986 na emeryturze.

W 1996 Rada Miejska Suwałk nadała jego imię jednej z ulic, w 1999 powstała poświęcona jego życiu izba pamięci; w II 2010 w ełckiej kurii rozpoczęto diecezjalny etap jego procesu beatyfikacyjnego.

Marcin Zwolski