Klub Samoobrony Społecznej Ziemi Dolnośląskiej

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Klub Samoobrony Społecznej Ziemi Dolnośląskiej, lokalna mutacja KSS KOR. Założony 3 V 1979 we Wrocławiu podczas spotkania w mieszkaniu prof. Mirosławy Chamcówny. Powstał z inspiracji Jacka Kuronia i był najmłodszym spośród wrocławskich ugrupowań opozycyjnych. KSS Ziemi Dolnośląskiej – zmierzając do ograniczania wszechmocy państwa komunistycznego i budowania społecznej solidarności – stawiał sobie za cel m.in. walkę z represjami oraz pomoc ludziom prześladowanym z powodów światopoglądowych, wyznaniowych lub rasowych, działania na rzecz instytucjonalnego zabezpieczenia praw i wolności obywatelskich, popieranie i obronę wszelkich inicjatyw społecznych zmierzających do realizacji praw człowieka i obywatela (Deklaracja KSS Wrocław, 5 V 1979). Deklarację powstania Klubu w imieniu członków założycieli podpisali Krzysztof Grzelczyk, Zenon Pałka oraz Piotr Starzyński. Jej tekst został zamieszczony w pierwszym numerze „Biuletynu Dolnośląskiego”, który ukazał się 2 VI 1979 i miał pełnić rolę organu prasowego KSS Ziemi Dolnośląskiej. Oprócz sygnatariuszy Deklaracji, akces do Klubu zgłosili m.in. Jerzy Filak, Krzysztof Turkowski, Henryk Lis, Stanisław Huskowski, Aleksander Gleichgewicht, Ludwik Werle, Mariusz Wilk, Krystyna Sławińska, Jan Waszkiewicz, Janusz Łojek oraz Jacek Pilichowski. KSS miał swoich rzeczników, których zadaniem było utrzymywanie kontaktu z czytelnikami i kolportaż wydawnictw. Listę ich nazwisk podawano na łamach „BD”. Redagowaniem „Biuletyny Dolnośląskiego” zajmowali się: Henryk Lis, Janusz Łojek, Piotr Starzyński i Jan Waszkiewicz. W XII 1979 do grona redakcji „BD” dołączył Kornel Morawiecki, który z czasem zaczął kształtować linię pisma. Początkowo „BD” drukowano w konspiracji, w mieszkaniach prywatnych (m.in. u Krystyny Sławińskiej). W I 1980 zorganizowana została Kooperatywa Wydawnicza „Wyzwolenie”, która przejęła sprawy związane tak z drukiem samego „Biuletynu”, jak również innych niezależnych wydawnictw. Drogi „Biuletynu Dolnośląskiego” i Klubu Samoobrony Społecznej rozeszły się w 1980. Bezpośrednią przyczyną stało się oświadczenie potępiające agresję ZSRR w Afganistanie. Jego autorzy – Kornel Morawiecki i Jan Waszkiewicz – bez wcześniejszego uzgodnienia zamieścili pod tekstem podpis Klubu. Począwszy od IV 1980, „Biuletyn Dolnośląski” ukazywał się jako „miesięcznik niezależny”. Będąc silnie zakotwiczony w lokalnym środowisku, KSS Ziemi Dolnośląskiej miał za zadanie poszerzać zaplecze KSS KOR. Mimo przyjęcia korowskiej formuły działania oraz szeroko zakrojonych planów (m.in. organizacja biura interwencyjnego, założenie oficyny wydawniczej, własny klub dyskusyjny, pismo), wrocławski KSS nie osiągnął pełni zakładanej aktywności. Nie zdołano m.in. zorganizować biura interwencyjnego oraz klubu dyskusyjnego. Na dosyć ograniczonym wymiarze aktywności KSS zaważyły zarówno skromne możliwości organizacyjne środowiska, jak też brak wsparcia ze strony tutejszego TKN. Ostatecznie „Sierpień uczynił Klub zbytecznym, a jego działaczy wchłonęła «Solidarność»”

Monika Kała