Komitet Obrony Solidarności w Jastrzębiu-Zdroju

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Komitet Obrony Solidarności w Jastrzębiu-Zdroju, grupa podziemna działająca na terenie Jastrzębia-Zdroju i okolicznych miast na Śląsku, założona 16/17 XII 1981 przez nauczycieli z Zespołu Szkół Ministerstwa Górnictwa w Jastrzębiu: Lecha Osiaka (nieformalny szef), Helenę Sopel, Stanisława Grzesiowskiego i Zygmunta Nowaka; w l. 1982-1983 dołączyli Kazimierz Kempa, Zbigniew Wachowiec, Mirosław Swatek, Anna Płażewska, Danuta Domaradzka, Marek, Barbara, Hanna i Jerzy Daneccy oraz Ryszard Młynarczyk (założyciel tzw. grupy boryńskiej KOSa).

Początkowo struktura organizowała pomoc dla rodzin represjonowanych działaczy i drukowała ulotki (jedna z pierwszych z hasłem KOS gwiżdże na to, co WRON-a kracze, bo fałsz i zdrada ma nogi kacze) – na zestawie dziecięcym „mały drukarz”, nast. przy użyciu kalki hektograficznej i wałka od pralki; w 1986 dzięki kontaktom z dolnośląską SW KOS otrzymał powielacz. Od 14 I 1982 do 1986 wydawano gazetkę pn. „KOS”. 1982 – XI 1989 z inicjatywy KOSa działała w mieszkaniu Tadeusza Szyszko-Wilchwy w Wodzisławiu Śl. biblioteka wydawnictw niezależnych. Organizowano spektakle teatralne w mieszkaniach prywatnych (m.in. współpr. z Katarzyną Łaniewską). Od 1984 za pośrednictwem Danuty Skorenko KOS nawiązał współpracę merytoryczną oraz korzystał z pomocy szkoleniowej Andrzeja Gwiazdy.

Grupa kontynuowała działalność mimo represji. Po zorganizowaniu przez KOS 13 V 1982 minuty ciszy z udziałem części pedagogów oraz uczniów Zespołu Szkół Ministerstwa Górnictwa zwolniono z pracy 11 nauczycieli, m. in. L. Osiaka i relegowano kilkunastu uczniów. 10 IV 1982 aresztowano H. Sopel, 12 IV 1985 Ryszarda Młynarczyka oraz L. Osiaka. 1986/1987 wyemigrował do Niemiec Zbigniew Wachowiec. W 1987 grupa KOSa scaliła się ze strukturami Niezależnej Organizacji Samoobrony w Jastrzębiu. Symbolicznym podsumowaniem działalności środowiska KOSa było przekazanie w XI 1989 biblioteki wydawnictw niezależnych Zespołowi Szkół nr 1 w Jastrzębiu-Zdroju.

Andrzej Kamiński