Legion Polski

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Legion Polski, organizacja powstała w XII 1981 z inicjatywy grupy górników związanej ze strukturami „S” i KPN z Żor i Wodzisławia Śląskiego. Szefem Legionu został Brunon Ponikiewski. W skład weszli: Leszek Kokoszka, Andrzej Andrzejczak, Czesław Lipka, Kazimierz Sacha, Andrzej Pokorski, Henryk Zgryźniak, Leszek Zubik i Waldemar Laudański. Od początku istnienia grupa wydawała pismo „Bagnet”.

Celem grupy była walka z ustrojem komunistycznym. Członkowie Legionu drukowali i kolportowali ulotki, wysadzali w powietrze symbole władzy sowieckiej i PRL. Materiały wybuchowe wynosili z kopalń, w których pracowali. Do pierwszej nieudanej próby wysadzenia doszło 31 I 1982, kiedy to B. Ponikiewski, C. Lipka i H. Zgryźniak próbowali wysadzić czołg T-34 – pomnik wdzięczności dla Armii Czerwonej znajdujący się w Żorach (bomba skonstruowana przez C. Lipkę nie eksplodowała). W IV 1982 L. Kokoszkę i B. Ponikiewskiego internowano w Ośr. Odosobnienia w Zabrzu-Zaborzu. W nocy 29/30 IV 1982 A. Pokorski i L. Zubik podłożyli ładunek wybuchowy, skonstruowany przez C. Lipkę, pod makietę godła ZSRR znajdującą się przy zbiegu ul. Dworcowej i Armii Czerwonej w Wodzisławiu Śl. Akcja powiodła się i monument przestał istnieć. Grupa zajęła się następnie drukowaniem i kolportowaniem ulotek, przygotowywała również akcję wysadzenia napisu PZPR usytuowanego przy KWK Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju.

Poszczególnych członków grupy rozpracowywała SB. W rezultacie Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w Gliwicach wszczęła 22 X 1982 sprawę przeciwko Legionowi Polskiemu. IX-XI 1982 wszyscy członkowie organizacji zostali aresztowani. Rozprawa toczyła się przed Sądem Śląskiego Okręgu Wojskowego we Wrocławiu na sesji wyjazdowej w Katowicach 18-20 IV 1983. 11 V 1983 sąd skazał: C. Lipkę na 4 lata i 6 mies. więzienia, L. Zubika na 3 lata i 6 mies., A. Pokorskiego na 3 lata i 6 mies., B. Ponikiewskiego na 3 lata i 6 mies., L. Kokoszkę na 3 lata, A. Andrzejczaka na 9 mies., K. Sachę na 1 rok więzienia w zawieszeniu na 2 lata. H. Zgryźniak i W. Laudański zostali uniewinnieni. W wyniku apelacji obrony i prokuratury SN – Izba Wojskowa 16 IX 1983 wyrok utrzymał w mocy. Po zwolnieniu L. Kokoszka, C. Lipka i A. Pokorski wyemigrowali do Australii.

Tomasz Szafron