Liliana Batko-Sonik

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Liliana Batko-Sonik, ur. 30 VIII 1954 w Krakowie. Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierunek filologia polska (1978).

Od 1972 działaczka Duszpasterstwa Akademickiego Beczka przy kościele oo. Dominikanów w Krakowie, podczas wakacyjnych obozów przemycała Biblię i książki religijne do Czechosłowacji; od 1974 uczestniczka niezależnych seminariów z filozofii, myśli społecznej i teologii, organizowanych przez o. Jana Andrzeja Kłoczowskiego w krakowskim klasztorze Dominikanów. Od lata 1976 współorganizatorka akcji pomocy dla robotników z Ursusa i Radomia, następnie uczestniczka zbierania podpisów pod apelem o powołanie sejmowej komisji do zbadania przypadków łamania praw obywatelskich, 30 IV/1 V 1977 uczestniczka pierwszego spotkania krakowskich studentów z działaczami KOR w Gorcach; w XI 1976 współinicjatorka akcji petycyjnej w obronie relegowanego ze studiów Bronisława Wildsteina. W V 1977 współorganizatorka bojkotu juwenaliów w związku ze śmiercią Stanisława Pyjasa – jej mieszkanie było „centrum organizacyjnym” akcji żałobnej, tam też w nocy 14/15 V 1977 zapadła decyzja o utworzeniu SKS, 15 V 1977 współorganizatorka jednego z marszów żałobnych, następnie w składzie delegacji, która oficjalnie poinformowała kard. Karola Wojtyłę i władze UJ o powstaniu SKS; rzeczniczka SKS, współorganizatorka niezależnych obozów samokształceniowych dla licealistów i studentów, uczestniczka najważniejszych akcji SKS dot. m.in. zniesienia ograniczeń w korzystaniu z druków zakazanych w Bibliotece Jagiellońskiej (tzw. Resów), ułatwień w otrzymywaniu paszportów, uczestniczka spotkań działaczy SKS (m.in. w II 1978 w Pyzówce, w V 1978 w Ochotnicy Górnej) oraz dyskusji z działaczami opozycji (m.in. Jackiem Kuroniem, Antonim Macierewiczem, Adamem Michnikiem, Leszkiem Moczulskim). W VI 1979, podczas I pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, współorganizatorka niezależnego biura prasowego dla dziennikarzy z Zachodu, informującego o celach i działalności opozycji demokratycznej w PRL. Wielokrotnie zatrzymywana, rewizje w mieszkaniu, 12 II 1978 pobita po rozbitym wykładzie A. Michnika, w III 1978 skazana na grzywnę przez kolegium ds. wykroczeń. Uczestniczka zdekonspirowania agenta SB w SKS, Mariusza Nowaka. Od 1980, po urodzeniu dziecka, ograniczyła działalność opozycyjną.

Od 14 XII 1981 w swoim mieszkaniu w Krakowie prowadziła punkt informacyjny dla rodzin osób internowanych (do czasu podjęcia tej działalności przez punkty przykościelne), następnie organizatorka pobytu konwojów z francuską pomocą w Polsce i rozdziału darów w Małopolsce.

W VI 1984 wyjechała do Francji, do przebywającego w Paryżu na leczeniu męża, odmówiła przyjęcia paszportu emigracyjnego. W 1987 współzałożycielka w Paryżu (z Iriną Alberti) chrześcijańskiego ekumenicznego radia nadającego po rosyjsku oraz (z Aliną Margolis-Edelman) stowarzyszenia SOS Aide aux Malades Polonais (SOS Pomoc Chorym w Polsce), zajmującego się wysyłką leków i sprzętu medycznego do Polski, pomocą finansową szpitalom, organizowaniem we Francji praktyk dla polskich lekarzy oraz sprowadzaniem na leczenie lub diagnostykę chorych z Polski. Do 1989 organizatorka pomocy charytatywnej dla Polski; współpracowniczka rozgłośni Deutsche Welle i Radio France Internationale oraz „Tygodnika Powszechnego”. Od 1996 w Polsce. Od 2003 w Stowarzyszeniu Maj 77, członek zarządu. Od 2005 prezes Stowarzyszenia Instytut Dziedzictwa, w ramach którego autorka kampanii społecznych pod hasłem „SOS Kraków – wspierać rozwój; chronić dziedzictwo” (2007-2009). W 2007 dyr. programowy TVP, 2008 – VI 2011 kierowała redakcją publicystki TVP Info, od VI 2011 p.o. zastępca dyrektora TVP Info. Od 2009 przewodnicząca Komisji Informacji i Inicjatyw Społecznych Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Członek Stowarzyszenia Wolnego Słowa, od 2009 członek honorowy Stowarzyszenia NZS 1980.

Współautorka serii edukacyjnej Wielcy Malarze. Publikowała w „Rzeczpospolitej”, „Dzienniku Polskim”, „Gazecie Wyborczej”, „Znaku”.

Odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006), Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1999).

Ewa Zając, Sławomir Chmura