Maciej Mach

Z Encyklopedia Solidarności

Hasło wydrukowane w Tomie II.

Maciej Mach, ur. 3 VIII 1955 w Krakowie. Ukończył Technikum Elektroniczne w Krakowie (1975).

1975-1993 pracownik Walcowni Blach Karoseryjnych (ZB-2) Huty im. Lenina (od 1989 Kombinat Metalurgiczny Nowa Huta, 1990-2004 Huta im. Tadeusza Sendzimira).

Od IX 1980 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego w Walcowni Blach Karoseryjnych HiL, następnie sekretarz Komisji Wydziałowej.

13 XII 1981 organizator strajku w Walcowni Blach Karoseryjnych; po pacyfikacji huty wraz z Janem Żurkiem wydrukował chałupniczym sposobem ponad pięćset ulotek z życzeniami świątecznymi (sygnowane KO NSZZ „S”), które ok. 20 XII 1981 rozrzucili przed bramami HiL; I/II 1982 współorganizator Komitetu Ocalenia Solidarności HiL oraz Komitetu Ocalenia Solidarności Nowa Huta; w VIII 1982 współzałożyciel (z Wojciechem Danielem, Zbigniewem Kubiakiem i ks. Władysławem Palmowskim) organizacji Grot, tajnej struktury koordynującej podziemną działalność związkową w Krakowie-Nowej Hucie (do początku XI 1982); IX 1982 – IV 1989 współorganizator (z ks. W. Palmowskim, W. Danielem, Stanisławem Malarą i Markiem Szczupakiem) i koordynator działalności Tajnej Komisji Robotniczej Hutników; od 1982 współorganizator sieci kolportażu w HiL, kolporter wydawnictw podziemnych, od połowy 1982 współpracownik podziemnego pisma „Hutnik”. Współorganizator niezależnych manifestacji w Nowej Hucie, m.in. 30 IV 1982 tzw. marszu milczenia z udziałem ok. 2000 pracowników HiL, którzy po skończeniu pierwszej zmiany przeszli spod bramy HiL na Plac Centralny w Nowej Hucie. Od X 1983 delegat do Regionalnego Komitetu „S”. 18 II 1985 zatrzymany, 20 II 1985 aresztowany, 7 VI 1985 skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Nowej Huty na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 5 lat oraz grzywnę. VIII 1986 – IV 1989 współredaktor (z Uną Gurawską i Jerzym Mieleńczukiem) oraz drukarz podziemnego pisma „Solidarność Hutników”; w 1987 członek Komitetu Założycielskiego „S” w HiL, który 4 XII 1987 złożył wniosek w Sądzie Wojewódzkim w Krakowie o jego rejestrację. 26 IV – 4/5 V 1988 przewodniczący KS w Walcowni Blach Karoseryjnych podczas strajku w HiL; zatrzymany w czasie pacyfikacji strajku przez ZOMO, 6 V 1988 aresztowany, 16 V 1988 areszt uchylono za poręczeniem społecznym (Rady Pracowniczej HiL), 13 I 1989 śledztwo umorzono. 17 V 1988 współzałożyciel Komitetu Organizacyjnego „S” HiL. Od 30 IX 1988 członek jawnego (powołanego 12 IX 1988) RKS Małopolska. 23 VIII 1988 kierował strajkiem w Walcowni Blach Karoseryjnych o legalizację „S”. 1988-1989 uczestnik Duszpasterstwa Ludzi Pracy. Wielokrotnie zatrzymywany, przesłuchiwany.

W 1989 członek Małopolskiego KO w Krakowie, uczestnik kampanii wyborczej KO „S”. 1989-1993 członek Zarządu KRH, wiceprzewodniczący ds. organizacyjnych. 1993-1997 współzałożyciel BBWR, dyr. biura posła RP Leszka Zielińskiego. 1998-2002 własna działalność gospodarcza, od 2002 na rencie.

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2012).

1983-1984 rozpracowywany przez Wydz. V KW MO/WUSW w Krakowie/p. V DUSW w Krakowie-Nowej Hucie w ramach SOR krypt. Automaty; 1984-1986 w ramach SOR krypt. Nowotwór; 1986-1987 w ramach SOS/SOR krypt. Rozłam II; 25 IX 1987 – 18 IX 1989 przez p. V DUSW w Krakowie-Nowej Hucie w ramach SOR krypt. Komisja; od VII 1988 w ramach SOS/SOR krypt. Strajk; od XII 1988 w ramach SOR krypt. Komitet.

Dorota Nowok