Manifestacje 11 XI 1978 i 1979

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Manifestacje 11 XI 1978 i 1979, organizowane z inicjatywy ROPCiO, przy współpr. środowisk studenckich i kombatanckich. W 1979 uczestniczyli w nich także członkowie KOR, związani z redakcją „Głosu”. 11 XI 1978 w Warszawie, po mszy w katedrze św. Jana, uformował się pochód ok. 2 tys. os., który przeszedł ul. Świętojańską, przez pl. Zamkowy i Krakowskie Przedmieście w kierunku Grobu Nieznanego Żołnierza, gdzie okolicznościowe przemówienie wygłosił Jerzy Gren (właśc. Henryk Ziółkowski). Złożono 3 wieńce, odśpiewano pieśni patriotyczne. Służby porządkowe nie interweniowały, podjęto jedynie próbę rozerwania pochodu przez puszczenie ruchu samochodowego na wysokości ul. Miodowej.

W Krakowie odbyło się nabożeństwo w Kościele Mariackim. Po mszy uformował się pochód, według SB 150 os., wg organizatorów – ok. 400. Śpiewając patriotyczne pieśni, przeszedł ul. Floriańską na pl. Matejki pod płytę Nieznanego Żołnierza, gdzie złożono kwiaty i odśpiewano 3 zwrotki hymnu. Przemówienie wygłosił student Janusz Jarosz oraz Krzysztof Gąsiorowski. Manifestacja trwała ok. pół godz.

W Gdańsku uroczysta msza św. odbyła się w Kościele Mariackim. Po niej uformował się pochód, wg organizatorów ok. 1000 os., wg SB – 700, który udał się w stronę pomnika Jana III Sobieskiego. Służbom porządkowym udało się przeciąć pochód, pod pomnik dotarło tylko kilkaset osób. Przemówienie: Aleksander Hall. Manifestacja trwała ok. 40 min, zakończyła się spokojnie.

W Łodzi uczestnicy ROPCiO po uroczystej mszy św. 12 XI złożyli wieńce przy Grobie Nieznanego Żołnierza (Karol Głogowski, Andrzej Ostoja-Owsiany) i w kruchcie katedry przy tablicy poświęconej żołnierzom AK (Marek Chwalewski i Władysław Barański). W uroczystościach uczestniczyło ok. 60 os.

11 XI 1979 w Warszawie po zakończeniu uroczystości religijnych uformował się pochód, który tradycyjną trasą – ul. Świętojańską, pl. Zamkowym, Krakowskim Przedmieściem i ul. Bagińskiego – udał się do Grobu Nieznanego Żołnierza. Prowadzący manifestację Andrzej Czuma dysponował ręcznym megafonem i dwoma głośnikami. Niesiono 4 transparenty. Pochód liczył wg organizatorów 5 tys., a zdaniem SB – 3 tys. os. Przy Grobie Nieznanego Żołnierza złożono wieńce. Nastąpiły okolicznościowe przemówienia Bronisława Komorowskiego, A. Czumy, Wojciecha Ziembińskiego, Józefa Michała Janowskiego oraz w imieniu KPN Niny Milewskiej. Manifestacja zakończyła się odśpiewaniem hymnu. 10 XII 1979 Kolegium ds. Wykroczeń dzielnicy Warszawa Śródmieście skazało A. Czumę i W. Ziembińskiego na 3 mies. aresztu, B. Komorowskiego i J.M. Janowskiego na 1 mies. 22 I 1980 sąd wyrok uprawomocnił, skracając jedynie wyrok W. Ziembińskiego do 1,5 mies.

W Lublinie mszę św. w intencji ojczyzny odprawiono w kościele Matki Boskiej Zwycięskiej. Po mszy uformował się pochód (100-200 os.), który udał się pod pomnik Unii Lubelskiej. Wychodzących z kościoła zaatakowała bojówka SB, porywając Mariana Piłkę, niosącego wieniec. Manifestanci dotarli jednak pod pomnik, gdzie Tadeusz Zachara wygłosił przemówienie.

W Gdańsku po mszy św. w Bazylice Najświętszej Marii Panny ok. 1500 os. (wg organizatorów) przeszło pod pomnik Jana III Sobieskiego. Okolicznościowe przemówienie wygłosił Tadeusz Szczudłowski, odśpiewano hymn narodowy i Rotę, po czym uczestnicy spokojnie się rozeszli.

W Krakowie manifestację zorganizowały Studencki Komitet Solidarności, KPN i środowiska kombatanckie. Po mszy św. w Katedrze na Wawelu pochód przeszedł pod Grób Nieznanego Żołnierza, gdzie złożono wieniec i kwiaty. SB nie dopuściła do przemówień. W in. większych miastach ograniczono się do nabożeństw w intencji ojczyzny.

Grzegorz Waligóra
Hasło ogólnopolskie