Manifestacje 31 VIII 1982 w województwie katowickim

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Manifestacje 31 VIII 1982 w województwie katowickim, apogeum protestów ulicznych w stanie wojennym na terenie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Zorganizowane przez struktury podziemnej „S” jako odpowiedź na oświadczenie TKK z 28 VII 1982, w którym wzywano do zorganizowania w drugą rocznicę porozumień sierpniowych pokojowych manifestacji pod hasłem przywrócenia Związku oraz uwolnienia wszystkich internowanych.

W Katowicach manifestację zorganizowały grupy Grzegorza Długiego i Danuty Skorenko. Informacje dotyczące terminu i charakteru demonstracji przekazywano głównie poprzez struktury podziemne. W Tychach i na terenie kombinatu Huta Katowice rozprowadzano także ulotki informujące o jej miejscu i godzinie rozpoczęcia.

Zbiórka miała miejsce na katowickim Rynku około godz. 17.00. Kilkutysięczny tłum z rozwiniętymi transparentami ruszył ul. Warszawską pod kościół Mariacki. W okolicach skweru przy kościele został jednak brutalnie rozbity przez ZOMO przy użyciu gazów łzawiących, pałek i armatek wodnych. Inną grupę demonstrantów siły porządkowe rozpędziły w okolicach kopalni Wujek. Po rozbiciu demonstracji ZOMO przez kilka godzin ścigało uczestników protestu po ulicach miasta. Zatrzymano 446 osób.

W Gliwicach manifestacja przybrała formę podobną do tej, która miała tam miejsce w dniu 3 V 1982. Uczestnicy spacerowali ul. Zwycięstwa bez transparentów i wznoszenia okrzyków. Mimo to milicja zatrzymała 200 osób.

Mniejsze manifestacje odbyły się również w Jastrzębiu-Zdroju, Rybniku, Siemianowicach Śl., Tarnowskich Górach i Tychach. W Tarnowskich Górach po mszy w tamtejszej kolegiacie ludzi zaatakowano przy użyciu gazów łzawiących i świec dymnych. W tłum wjeżdżano samochodami, demonstrantów szczuto służbowymi psami. W Rybniku ZOMO brutalnie zaatakowało uczestników mszy za Ojczyznę próbujących przedostać się po nabożeństwie z obstawionego kościoła św. Antoniego na Rynek. W Siemianowicach Śl. manifestację zorganizował Miejski Komitet Oporu. Przejście w pochodzie spod Klubu Górnika KWK Siemianowice do Domu Handlowego Tęcza nie powiodło się. Drogę zablokowały milicyjne pojazdy. W Tychach pochód zorganizowany przez struktury działające w tamtejszej FSM również został zablokowany. W Jastrzębiu-Zdroju około 400 osobom nie powiodło się przerwanie milicyjnej blokady i przejście pod tablicę upamiętniającą podpisanie porozumień jastrzębskich. Kolejną próbę protestu podjęto więc w rocznicę podpisania owych porozumień, tj. 3 IX 1982. Po mszy w kościele NMP Matki Kościoła kilkaset osób ruszyło w stronę KWK Manifest Lipcowy. Zostały jednak zaatakowane przez ZOMO.

Ogółem w dniu 31 VIII 1982 w województwie katowickim według danych KW MO „w rejonach objętych zakłóceniami porządku” zatrzymano 669 osób.

Jarosław Neja