Marian Charukiewicz

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Marian Charukiewicz, ur. 22 VII 1940 w Starych Trokach k. Wilna. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego, Instytut Filologii Polskiej (1965).

1940-1956 na Litwie; członek Organizacji Pionierów Sowieckich i Komsomołu. W 1956 wraz z rodziną przesiedlony do Góry Śląskiej k. Rawicza w Polsce; założyciel Koła Przyjaciół Litwy przy Towarzystwie Przyjaźni Polsko-Radzieckiej tamże, w 1958 Klubu Esperantystów; w 1963 podczas szkolenia wojskowego na UWr wraz ze Zbigniewem Makarewiczem inicjator nieformalnych akcji sprzeciwu wobec Ludowego Wojska Polskiego. 1964-1965 nauczyciel jęz. polskiego w LO w Trzebnicy, w 1965 skierowany do służby wojskowej w Szkole Oficerów Rezerwy; dla uniknięcia przydzielonej specjalizacji wojskowej (wywiad) zgłosił się do pracy w MO; w 1965 referent, w 1967 starszy referent Wydz. Kryminalnego KD Wrocław-Psie Pole; 1968-1981 w PZPR. 1970-1971 student w Sekcji Referentów Szkoły Milicyjnej w Łodzi; po powrocie do Wrocławia w 1972 przeniesiony do KW SB tamże, zatrudniony w Sekcji I Wydz. IV (zajmującej się duszpasterstwami akademickimi, Wyższym Seminarium Duchownym i Kurią Metropolitalną), prace biurowe, odpowiedzialny za dokumentację, nie uczestniczył w działaniach operacyjnych. Od 1973 kapitan SB; przez pośredników informował osoby rozpracowywane (m.in. ks. Stanisława Orzechowskiego i ks. Aleksandra Zienkiewicza) o prowadzonych przeciw nim działaniach; w 1977 osobiście poinformował o założeniu podsłuchu telefonicznego Adama Pleśnara, lidera Ruchu Wolnych Demokratów; za pośrednictwem osób zaufanych ostrzegł m.in. Bolesława Gleichgewichta, Piotra Starszyńskiego, Leszka Budrewicza, Stanisława Hartmana; informował Kurię Metropolitalną, KIK, opiekunów duszpasterstw akademickich o wprowadzonej agenturze; kilkakrotnie bliski dekonspiracji; pozyskał kolejnych współpracowników z szeregów SB (Grupa Charukiewicza). Od 1979 współpracownik KPN.

1980-1981 przekazywał „S” informacje o działaniach SB; autor szczegółowych opracowań nt. metod pracy operacyjnej, poradników dot. obrony przed obserwacją, inwigilacją i zachowywania się podczas przesłuchań; za pośrednictwem Janusza Gana powiadomił przewodniczącego ZR Dolny Śląsk Jerzego Piórkowskiego o zamiarach SB dotyczących jego osoby.

Po 13 XII 1981 zatrzymany przez SB; postawiono mu zarzut współpracy z ośrodkami antysocjalistycznymi; wobec braku dowodów i dzięki decyzji gen. Czesława Kiszczaka sprawy nie skierowano do prokuratury; następnie zwolniony ze służby, wydalony z PZPR, wysłany na leczenie psychiatryczne, skierowany na rentę; w 1982 współpracownik podziemia, dzięki kontaktom we wrocławskiej SB przekazywał opozycji informacje; w 1983 wydawca podziemnego młodzieżowego pisma „Piłsudczyk Wielkopolski”; autor tekstów w podziemnych pismach.

Artur Adamski