Marian Gołębiewski

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Marian Gołębiewski, ur. 16 IV 1911 w Płońsku, zm. 18 X 1996 w Warszawie.

Do 1939 nauczyciel w szkole powszechnej w Kołomyi, w 1939 uczestnik kampanii wrześniowej. W VIII 1941, po przedostaniu się do Wielkiej Brytanii, żołnierz 1. Samodzielnej Brygady Strzelców, w X 1942 zrzucony do kraju jako cichociemny; od XI 1942 szef Kedywu Inspektoratu Rejonowego Zamość Okręg Lublin AK; od X 1943 komendant Obwodu Hrubieszów AK, od III 1945 inspektor Inspektoratu Rejonowego, od VI 1945 szef sztabu i z-ca komendanta Okręgu Lubelskiego, od IX 1945 szef Inspektoratu Zamojskiego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. 21 I 1946 aresztowany w Warszawie, w śledztwie bity i torturowany, w procesie tzw. I Zarządu Głównego WiN skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywotnie więzienie, następnie na 10 lat więzienia; osadzony w ZK w Warszawie, Rawiczu, Lublinie, Wronkach i Sieradzu, 21 IV 1956 zwolniony, we IX 1956 uniewinniony. 1956-1970 zatrudniony w spółdzielni Wspólna Sprawa, następnie w Przedsiębiorstwie Wagonów Sypialnych Wars. Od 1963 (z Andrzejem i Benedyktem Czumami, Emilem Morgiewiczem i Stefanem Niesiołowskim) współtwórca konspiracyjnej organizacji nazwanej później Ruch, uczestnik wszystkich pięciu zjazdów tej organizacji. 21 VI 1970 aresztowany, oskarżony o usiłowanie obalenia ustroju przemocą i przygotowania do podpalenia Muzeum Lenina w Poroninie, w procesie przywódców Ruchu skazany na 4,5 roku więzienia, 28 VIII 1974 zwolniony. III 1977 – V 1978 działacz konspiracyjnego Nurtu Niepodległościowego. Od XII 1978 członek Prezydium Rady Sygnatariuszy ROPCiO; organizator sieci kolportażu niezależnego pisma „Opinia”, uczestnik głodówki w kościele św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej. Wielokrotnie zatrzymywany na 48 godz.

Po VIII 1980 uczestnik tworzenia struktur „S”, w 1981 uczestnik Ruchu Niepodległościowego tworzonego przez A. Czumę.

V 1982 – 1990 na emigracji w USA, współpracownik pism „Głos Polski”, „Nowy Dziennik”, „Życie Polonii”. Od 1990 w Polsce.

Odznaczony Orderem Virtuti Militari V kl. (1943), Krzyżem komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1994).

Włodzimierz Domagalski