Międzyzakładowe Komitety Założycielskie NSZZ „Solidarność” w woj. koszalińskim

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Międzyzakładowe Komitety Założycielskie NSZZ „Solidarność” w woj. koszalińskim; zaczęły powstawać w miastach we IX 1980, współdziałały ze sobą bez nadrzędnej struktury regionalnej, rejestrowały się w Gdańsku lub Szczecinie (w zależności od położenia geograficznego), co spowodowało później ścieranie się odmiennych koncepcji przy kształtowaniu organizacyjnym „S” w Regionie i utrudniało integrację w ramach woj. koszalińskiego.

Do IV 1981 koszalińska „S” zorganizowana była w 10 MKZ, ostatecznie utworzono 12, skupiających ok. 600 zakładów pracy: w Koszalinie, Białogardzie, Kołobrzegu, Szczecinku, Świdwinie, Połczynie-Zdroju, Złocieńcu, Drawsku Pomorskim, Kaliszu Pomorskim, Darłowie, Bobolicach i Czaplinku. W VII 1981 liczba członków „S” wynosiła ok. 90 tys. (w tym ok. 25 tys. członków PZPR), w XII 1981 – ok. 120 tys.

MKZ w Koszalinie, powołany 11 IX 1980, zarejestrowany 15 IX 1980 w Gdańsku; zasięg terytorialny – gminy: Koszalin, Mielno, Będzino, Sianów, Biesiekierz, Świeszyno, Manowo, Malechowo, Polanów, Bobolice; członków „S”: 42 tys. (12,5 tys. w PZPR); skład MKZ: przew. Grzegorz Stachowiak, Elżbieta Potrykus, Marian Bielec, Jolanta Grzybowska, Andrzej Grabowski, Zbigniew Hurkała, Adam Janusz, Henryk Kucz, Paweł Michalak, Jan Pauliński, Edward Skoruba, Henryk Słomka, Józef Szczepara, Stanisław Szymański, Mieczysław Wachowski, Tadeusz Witkowski, Andrzej Donigiewicz. Z czasem MKZ przekształcił się w Koszaliński Oddział „S”; I WZD Koszalińskiego Oddziału Regionu Pobrzeże „S” przeprowadzono 11 IX 1981; przew. został Zenon Ściesiński, w skład Prezydium weszli: Henryk Kaliszewski, Józef Miksza, Kazimierz Burzyński, Franciszek Sak.

Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny w Darłowie, powstał 12 X 1980; zasięg terytorialny – miasto i gmina Darłowo; członków „S” w Darłowie: 4,5 tys.; 7 III 1981 w świetlicy Fabryki Maszyn Rolniczych Agroma-Famarol w Darłowie odbyło się Walne Zebranie Wyborcze do Międzyzakładowego Komitetu Koordynacyjnego „S” w Darłowie z udziałem 23 przedstawicieli KZ z 13 zakładów (Polska Żegluga Bałtycka, Fabryka Obuwia Alka, PKS, FMR Famarol, Spółdzielnia Kółek Rolniczych, Spółdzielnia Ozdób Choinkowych, Słupskie Fabryki Mebli, PGKiM, PPiR Kuter, Oświata, WPHM, WSS, Okręgowe Przedsiębiorstwo Rozpowszechniania Filmów, Służba Zdrowia; później dokooptowano: POHZ, GS Samopomoc Chłopska, Urząd Telekomunikacyjny, PTHW, POM Wiekowo, PŻB, pracowników Taxi, Spółdzielnię Inwalidów oraz rolników indywidualnych). W skład MKZ weszli: przew. Krystian Szaliński, Stanisław Piątkowski, Józef Kramarz, Maria Domżalska, Wiktor Juśkiewicz, Ludwik Kisielewski, Józef Lorenc. 30 VII 1981 Komitet przeorganizowano w Oddział ZR Pobrzeże.

MKZ Kołobrzeg, powstał w IX 1980; zasięg terytorialny – gminy: Kołobrzeg, Dygowo, Gościno, Rymań; członków „S”: 15 tys. (w tym 4,2 tys. w PZPR); organ prasowy: „Goniec Kołobrzeski” redagowany przez Janusza Wołyńskiego; największe zakłady: Przedsiębiorstwo Podzespołów Radiowych Elwa, PŻB, PPiUR Barka, Przedsiebiorstwo Transportowo-Sprzętowe Budownictwa Transbud Oddział w Kołobrzegu. W skład Prezydium MKZ weszli: przew. Piotr Pawłowski, wiceprzew. Ludwik Wróblewski, Tadeusz Balza, Edmund Basa, Ewa Bryl, Kazimierz Buczacki, Urszula Gozdur, Janusz Grudnik, Elżbieta Kminikowska, Kuziemkowski Janusz, Władysław Mikłosz, Wiktor Szostało, Andrzej Chorąży. W VIII 1981 utworzono Zarząd Oddziału „S” w Kołobrzegu, w skład wchodzili: przew. Andrzeje Chorąży i Janusz Wołyński.

MKZ Szczecinek, zasięg terytorialny – gminy: Szczecinek, Silnowo, Biały Bór, Barwice, Grzmiąca; członków „S”: 13,5 tys. (w tym 3,5 tys. w PZPR), skupionych w 61 zakładach. W skład grupy inicjatywnej we IX 1980 wchodzili: Marian Zieliński, Waldemar Zieliński, Jan Zieliński, Antoni Petschke, Tomasz Czarnik. MKZ w Szczecinku opowiadał się za podporządkowaniem Międzyzakładowej Komisji Robotniczej w Szczecinie, po uchwale KKP z 28 III 1981 uregulowano kwestię przynależności do struktur regionalnych, uniemożliwiając przynależność do struktur z innych województw; w szczecineckiej „S” wyraźne były tendencje do utrzymania organizacyjnej niezależności od regionu koszalińskiego; skład MKZ: Stanisław Pleskacz, Bolesław Stypa, Stanisław Śliwiński, Józef Wujtowicz, Henryk Gnat, Zygmunt Walentynowicz.

MKZ Białogard, zasięg terytorialny – gminy: Białogard, Karlino, Tychowo; członków „S”: ok. 7,5 tys. (w tym 1,7 tys. w PZPR); najważniejsze zakłady: Unitra-Unitech, PGKiM, ZOZ, Intropol; MKZ pozostawał pod dużym wpływem MKR w Szczecinie. Początkowy skład MKZ: Marian Stoppa, Jan Zarzeczny, Wincenty Zalewski, Wiesław Kamiński, Edward Dzimidowicz, Jan Naskręt, Jerzy Szmit, Edward Osiński; następnie: Marian Stoppa, Andrzej Szałek, Zdzisław Bełtkiewicz, Jan Zarzeczny, Józef Zarzeczny, Józef Zalewski, Wiesław Kamiński, Jerzy Schmidt, Edward Osiński, Jan Naskręt, Edward Dzimidowicz.

MKZ w Czaplinku, samodzielnie zaczął funkcjonować na przełomie 1980/1981; zasięg terytorialny – miasto i gm. Czaplinek; członków „S”: ok. 1,6 tys. (w tym 0,37 tys. w PZPR); w składzie władz: Tadeusz Brożek, Stanisław Ładwikowski, Jan Jackiewicz, Wiktor Kwiecień, Marcin Jurewicz, Zbigniew Rogowski, Mariola Pierwieniecka, Mirosław Rogoźniecki, Konstanty Chybowicz, Waldemar Błażejewicz, Jan Jakubowski.

MKZ w Połczynie-Zdroju, pocz.: MKZ NSZZ „S” Podregion Pomorza Zachodniego w Połczynie-Zdroju; powstał w I 1981, pocz. związany z MKZ w Szczecinku; członków „S”: ok. 3 tys. (w tym ok. 0,8 tys. w PZPR); w składzie władz: przew. Stefan Strzelecki, Mieczysław Miszczak, Witold Krzemianowski, Ryszard Kowalczyk, Franciszek Sokołowski, Lech Jan Gajewski, Lech Wiziński, Jan Skorupa, Ignacy Peciak.

MKZ w Bobolicach, zasięg terytorialny – miasto i gm. Bobolice; powstał 27 III 1981, zgłoszony do TZR Pobrzeże; w skład Prezydium weszli: przew.Sławomir Sobotnik, wiceprzew. Tadeusz Waszkiewicz, Zygmunt Bielski, Helena Bubień, Marian Golis, Józef Świtała, Mieczysław Kowalski, Bogusław Kowalski, Zenon Maksymiuk, Regina Smitko. Największy zakład: Przedsiębiorstwo Mechanizacji Produkcji Zwierzęcej Meprozet. Po utworzeniu Zarządu Oddziału przew. został S. Sobotnik.

Międzyzakładowy Komitet Robotniczy w Świdwinie, zgłoszony do rejestracji w MKR Szczecin; zasięg terytorialny – miasto i gminy: Świdwin, Rąbino, Sławoborze, Brzeźno; członków „S”: ok. 4–5,5 tys. (w tym 0, 72 tys. w PZPR); skład władz: Tadeusz Małecki, Stefan Strzelecki, Stanisław Staniewicz, Maria Cieplińska, Zygmunt Bąk.

Międzyzakładowa Komisja Porozumiewawcza w Drawsku Pomorskim, skład władz: Józef Achramowicz, Stanisław Piątkowski, Józef Okoniewski, Edward Kozieł, Teresa Kuźniewicz, Henryk Szulc, Stanisław Pacak, Janusz Brewiński, Janusz Karpiński, Ryszard Lachowicz, Ryszard Frutczak.

MKZ w Złocieńcu, współpracował z MKZ w Szczecinku; członków „S”: 2,1 tys. (w tym 0,3 w PZPR).

MKZ w Kaliszu Pomorskim, skład władz: przew. Władysław Mikłasewicz, wiceprzew. Paweł Witek, Włodzimierz Wołowiec, Ryszard Sylwestr Rybicki, Adam Kania, Wiesław Jamróz, Bronisław Miodowski, Mieczysław Reszel, Edward Mieczysław Fajger, Jadwiga Paruch, Janina Bogucka, Ryszard Kucharski. Po powołaniu Zarządu Oddziału „S” przew. został W. Mikłasewicz.

Rafał Marciniak