Międzyzakładowy Komitet Założycielski NSZZ „Solidarność” Olsztyn

Z Encyklopedia Solidarności

Wersja robocza.

Międzyzakładowy Komitet Założycielski NSZZ „Solidarność” Olsztyn, powstał w wyniku spotkań zorganizowanych 17-23 IX 1980 w Spomaszu, Przedsiębiorstwie Sprzętowo-Transportowym Budownictwa Rolniczego oraz Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Komunikacji Miejskiej w Olsztynie; przew. został Edmund Łukomski (po rezygnacji Andrzeja Bartuszka), wiceprzew.: Andrzej Bober, Stanisław Mackiewicz, Irena Telesz, rzecznikiem prasowym Mirosław Krupiński.

Powstające 1-23 IX w całym Regionie Komitety Założycielskie „S” pocz. rejestrowały się w MKZ w Gdańsku. W KKP Region reprezentowali M. Krupiński i E. Łukomski. Niezależnie od MKZ w Olsztynie działały: Międzyzakładowy Komitet Koordynacyjny w Szczytnie (utworzony 14 X, przew. Witold Szypszak) i Komitet Koordynacyjny w Ostródzie (utworzony 6 XI, przew. Wiesław Biedrzycki, Tadeusz Lubaszewski), początkowo podporządkowane MKZ w Gdańsku. Jednocześnie powstawały dziesiątki struktur terytorialnych i branżowych. 3 X 1980 5 wytypowanych zakładów pracy uczestniczyło w strajku ostrzegawczym oraz solidarnościowym w zw. z protestem pracowników służby zdrowia i oświaty, 7 XI strajkowała załoga WPKM. Organem olsztyńskiego MKZ, nast. TZR i ZR był „Biuletyn Informacyjny” (27 X), późn. „Solidarność Olsztyńska” i „Rezonans”. Powołano Niezależny Instytut Wydawniczy. 24 XI MKZ nawiązał współpracę z Kurią Biskupią, duszpasterzem Związku został ks. Julian Żołnierkiewicz.

Z regionalnych akcji protestacyjnych największe znaczenie miała sprawa I sekretarza KW PZPR Edmunda Wojnowskiego; MKZ wystąpił z wnioskiem do Prokuratury Rejonowej w Olsztynie o wszczęcie postępowania, żądano uchylenia immunitetu poselskiego, ustąpienia z funkcji oraz rzetelnej informacji w prasie regionalnej. 15 I 1981 w całym Regionie przeprowadzono strajk ostrzegawczy. W odwecie 29 I w reportażu telewizyjnym Tadeusza Samitowskiego zaatakowano MKZ, szczególnie M. Krupińskiego i E. Łukomskiego. 25-26 II MKZ wsparł strajkujących studentów Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie.

W III 1981 Prezydium podjęło decyzję o przekształceniu się w TZR, MKZ skupiał wówczas ok. 160 tys. członków. 21 III, w trakcie kryzysu bydgoskiego, MKZ przeniósł się do WPKM, 27 III w strajku ostrzegawczym brało udział ok. 90% zakładów Regionu. 26-28 VI odbyła się pierwsza tura I WZD Regionu Warmińsko-Mazurskiego. Wybrano 60-osobowy ZR (przew. M. Krupiński, z-cy: A. Bober, S. Mackiewicz i Michał Powroźny, rzecznik prasowy: Grażyna Langowska). Wybrano 15 delegatów na I KZD.

Renata Gieszczyńska